الگوها و عوامل موثر بر توانمندسازی

الگوها و عوامل موثر بر توانمندسازی

2-1-10-1- الگوی آلبرت بندورا [1]

حاصل پژوهش بندورا در روان شناسی معرفی چهار ابزار برای توانمندسازی نیروی انسانی می باشد :

  • استفاده از حالات هیجانی مثبت در فشارها و هیجانات کاری.
  • استفاده از متقاعد سازی یا ترغیب مثبت.
  • داشتن الگو از افراد موفق که آن ها را می شناسیم
  • تجارب واقعی از تسلط در اجرای موفق (خاطری ، 1385،ص35).

2-1-10-2- الگوی اسکات و ژافه

اسکات و ژافه معتقدند سازمان توانمند شده دارای ویژگی های زیر می باشد:

  • توسعه روابط مشارکتی : همزمان با بروز تغییرات سریع و تحول در مهارت های مورد نیاز کاری ، همکاری مدیران و کارکنان برای ایجاد موفقیت الزامی است . لذا به جای این که شخص تنها به مسائل بپردازد ، مدیر جدید در سازمان توانمند شده باید گروه خود را بعنوان افراد مشارکت کننده در اجرای کار در نظر گیرد .
  • رهبری تسهیل کننده : واحد اساسی تشکیل دهنده سازمان توانمند ، فرد نیست بلکه یک گروه از افراد هماهنگ بعنوان عامل اصلی هستند . رهبری تسهیل کننده را باید یک معلم ، مشوق و مربی دانست که همچون پل ارتباطی گروه ها را به هم مرتبط می کند .
  • ساختن گروه های توانمند : این گروه در جایی که توانمندسازی رشد می کند قرار دارد(اسکات و ژاف ، 1994، ترجمه ایران نژاد،ص68 ).

2-1-10-3- الگوی روان شناسان جامعه نگر

این گروه برای روشن کردن مفهوم توانمندسازی عواملی را شناسایی کردند که باعث افزایش آن می شود  .تعیین کننده های محیط اجتماعی در توانمندسازی نقش مهم تری از شخصیت فردی دارند . توانمندسازی شامل فرایندی است که درون گروه های بزرگ سازمانی یا بافت جامعه رخ می دهد و برخی از عواملی که با توانمندسازی ارتباط دارند در فرایند سازمان وارد می شوند . پژوهشی که توسط میتون و سالم[2] ( 1995 ) انجام گرفت عوامل زیر را در یک مجموعه توانمند شده شرکت دادند را مشخص کردند .

  • وضوح بخشی : اعضاء نسبت به آن که دیگران از آن ها انتظار دارند تا وظیفه ای را انجام دهند ، از  محدودیت های خود در داشتن اختیار در تصمیم گیری و این که چگونه قضاوت کند آگاه هستند .
  • خودگردانی : اعضاء مهارتهای زیادی بر روی کارهای خود که شامل روش ها ، فرایند و … دارند
  • تاثیرگذاری: اعضاء قادرند کوشش موثری در کار خود برای یکپارچگی در راهبرها ، قواعد اجرایی و روش های عملیاتی داشته باشند .
  • حمایت اجتماعی – هیجانی : یک نظام حمایت کننده از همتایان و یک حس قوی اجتماعی پشتیبان افراد توانمند می باشد .
  • دستیابی به اطلاعات راهبردی : اعضاء اطلاعاتی درباره روند کاری مجموعه ، بهره وری ، محیط بیرونی و راهبردهای مدیران رده بالا دارند .
  • رهبری تقسیم شده : یعنی رهبران دیگران را توسط تقسیم وظیفه رهبری توانمند می کنند (چرنیس[3] ،1997، ص 150).

[1] Albert Bandura

[2]  Maiton & Salem

 

[3] Cherniss