دانلود پایان نامه تاثیرات ادغام برسهامداران شرکتهای تجاری و بررسی سهامدار ساکت

قراردادی است که به موجب آن شخصیت حقوقی کلیه شرکتهای تجاری درگیر در قرارداد ادغام از بین رفته و در یک شرکت تجاری که توسط طرفین ایجاد می گردد، ترکیب می شوند و شرکت تجاری جدید کلیه داراییهای شرکتهای تجاری قبلی را تصاحب می نماید.

بعضی دیگر درتعریف آن گفته اند: ادغام مرکب عبارتست ازاینکه دو یاچند شرکت سهامی، یک شرکت سهامی جدید را ایجاد کنند که درآن ترکیب شوند، به نحوی که شخصیت حقوقی شرکتهای سهامی موجود ازبین رفته و منحل گردد. پس دراین ادغام شرکت تجاری جدیدی که در نتیجه قرارداد ادغام تاسیس می گردد دو شرکت تجاری موجود را تصاحب میکند. برای مثال در ادغام ترکیبی شرکت سهامی الف و ب شرکت سهامی ج را ایجاد کرده ودرآن ادغام می شوند، در حالی که درادغام ساده شرکت سهامی ب درالف ادغام می شود.[1] مانند شرکت ملی فولاد ایران که از ترکیب شرکت ملی ذوب آهن ایران و شرکت ملی صنایع فولاد ایران تشکیل گردیده است. در همان مثالی که قبلا ذکرکردیم که شرکت سایپا در ایرانخودرو ادغام می شود نمونه یک ادغام ساده بود ،درهمین مثال اگر سایپا و ایرانخودرو درهم ادغام شوند ویک شرکت جدید ،مثلا ملی خودرو را بوجود اورند ادغام مرکب صورت گرفته است. گرچه این ادغام همواره مطلوب نیست چرا گاه به تشکیل شرکتهایی بزرگ شده که بدلیل قدرت اقتصادی شان بازار را قبضه ورقابت سالم را مخدوش کرده اند تا قبل از این مورد عنایت نبود تا اینکه درلایحه قانون تجارت جدید به ان توجه شد.

در ماده 590 ادغام شرکتها را به دو دسته ساده ومرکب تقسیم نمود به تشکیل شرکت جدیداز طریق ادغام حداقل دو شرکت در یکدیگرادغام مرکب اطلاق می شود.در این نوع ادغام شرکتهای طرف ادغام شخصیت حقوقی خود را ازدست می دهند. درقانون بخش تعاونی که اولین بار درحقوق ایران صحبت ازادغام می کند چنین تفکیکی به چشم نمی خورد و به صورت کلی مسایل ادغام رابیان می کند.

در ادغام مرکب نیز یک نوع انحلال بدون تصفیه چند شرکت تجاری نهاده شده است. پس شخصیت حقوقی شرکت ادامه دارد و باعث افزایش قدرت اقتصادی شرکتهای ادغام شده و بالا رفتن توان آنها در انجام پروژه های بزرگی شده که درصورت عدم انجام هیچکدام ازآنها توان انجام ان را نداشته اند. دربحث ادغام مرکب اینکه شرکتهای طرف ادغام کوچک اند یا بزرگ یا اینکه نیاز به تشریفات مختصر دارند یا طولانی، مطرح نیست واین نکته هم در قانون جدید هم به خوبی توجه شده است. آنچه که برای قانونگذار مهم بوده اینست که که شرکتهای هم نوع بتوانند درهم ادغام شوند.

 

ب: تاثیرات ادغام برسهامداران شرکتهای تجاری و بررسی سهامدار ساکت

  • تاثیرات ادغام برسهامداران

نکته مهم درقراردادهای ادغام اثرآن برسهامدران است. ازآنجا که ادغام واقعی و عملی حقوق سهامداران را تحت تاثیرقرارمی دهد، درحقوق انگلیس مقررات حمایتی برای سهامداران پیش بینی شده است. درحقوق ایران هرچند مقرراتی در زمینه شرکتهای سهامی پیش بینی نشده است، لیکن پیش بینی اینگونه مقررات حمایتی ازسهامداران با موازین ومبانی شرعی وحقوقی ما مغایرتی ندارد. در حقوق آمریکا ضمانت اجرای کیفری برای انحصارگری پیش بینی شده است . لیکن درحقوق بریتانیا موضوع جنبه جزایی ندارد و فقط واجد ضمانت اجرای مدنی است.

دانلود پایان نامه :

تحلیل و بررسی ادغام وتجزیه شرکتها درلایحه جدید قانون تجارت ومقایسه آن باقوانین فعلی تجاری

در حقوق ایران هرچند قانونگذار دربعضی ازقوانین به لزوم جلوگیری ازاقدامات انحصار جویانه شرکتهای تجاری اشاره نموده است لیکن نه مقرراتی درمود نحوه ی دخالت دولت وضمانت اجرای تخلف پیش بینی شده است ونه مقرراتی که صراحتا ادغام را منع کرده واز اقدامات انحصارگرایانه ناشی ازآن جلوگیری نماید، وضع شده است. رشد وتوسعه اقتصادی کشور ولزوم حمایت از مصرف کنندگان ضرورت وجود چنین قوانینی را ایجاب می کند. ادغام کلیه شرکای شرکتهای تجاری درگیر، بویژه شرکای شرکت یا شرکتهای تجاری ادغام شونده را متاثرمی سازد. با محو شرکت یا شرکتهای تجاری ادغام شونده، سهامداران یا دارندگان سهم الشرکه شرکت تجاری ادغام شونده به تبع ادغام، حقوق خود را درآن شرکت ازدست می دهند. بدین جهت یکی ازموضوعاتی که درج آن درطرح ادغام الزامی است تعیین عوض برای حقوق سهامداران یا دارندگان سهم الشرکه، شرکت یا شرکتهای تجاری ادغام شونده است.

درهرحال ادغام شرکتها(که یک ماهیت حقوقی است)مستلزم انتقال دارایی ها وتعهدات شرکت یا شرکتهای سهامی ادغام شده به شرکت سهامی بازمانده و همچنین مستلزم انحلال شرکت یا شرکت های سهامی ادغام شده (بدون تصفیه) است.[2] دراین بین با انحلال این شرکت به حقوق سهام داران طبیعتاً لطمه وممکن است حق انها ضایع شود. پس باید به فکر چاره ای بود تا اینکه سهام داران کمترین ضرر را ببینند. در ایالات متحده امریکا هیات مدیره شرکت های تجاری درگیر درادغام موظف هستند طرح ادغام را برای کلیه شرکای خود ارسال دارند.  شرکا با ملاحضه طرح ادغام چنانچه مخالف آن باشند باید کتباً مراتب را به شرکت اعلام دارند. با تحقق ادغام ، کلیه سهام داران بغیر ازسهام دارانی که مخالفت خود را کتباً اعلام کردند ملزم به قرارداد می شوند و هرعوضی که در طرح ادغام تعیین شده باشد بین آنها تقسیم می شود.[3]

سهامداران شرکت تجاری ادغام شونده اعم ازسهام داران معمولی و ممتاز درقبال ازدست دادن حقوق خود در شرکت تجاری ادغام شونده ، به حکم قانون مالک عوض مقرر در طرح ادغام می شود. در حقوق ایران پس ازطرح ادغام درماده 599 که بیان کننده موارد طرح ادغام می باشد در ماده 600 بیان میکند؛ خلاصه طرح مشترک ادغام و طرح تجزیه شامل خلاصه گزارش بند 1 و 2 ،3 ،4 ، 6 ،8 ،11 ،12 ، 13 ، 15 و 17ماده 599 این قانون به وسیله مدیر یا مدیران هریک ازشرکت های طرف ادغام یا تجزیه ظرف 15 روز از تاریخ تصویب آن در هیات مدیره منتشر می شود. و درماده 601 و 602 درصورتی که اعتراضی شده و وثیقه کافی برای پرداخت طلب معترض تودیع نشده باشد ادغام یا تجزیه ممنوع است، مگر اینکه رای قطعی درباره رد اعتراض موضوع ماده 601 از سوی دادگاه صادر شود.

قانون گذارعدم اعتراض را به منزله موافقت با طرح ادغام دانسته است ازمفهوم مخالف ماده 601این موضوع برداشت می شود. ازطرف دیگراین امکان وجود دارد که سهام داران اکثریت با تبانی یکدیگر درصدد تضییع حقوق سهام داران اقلیت درایند و بدون موافقت آنها درشرکتی ادغام شوند که موضوع و هدف آن مغایر با موضوع وهدف شرکت اولیه آنها باشد(شرکت قبل از ادغم). دراین حالت سهامداران اقلیت مجبورند سهامدار شرکتی شوند که تمایل به سرمایه گذاری درآن ندارند. همچنین ممکن است در اثرادغام ارزش سهام آنان کم شود.

در آمریکا قانون گذار ایالتی به سهامداران یا دارندگان سهم الشرکه که موافق ادغام شرکت نباشند حق دادند با رعایت شرایط قانونی ارزش منصفانه سهام خود را به میزان مورد توافق به تشخیص دادگاه نقداً دریافت دارند. این حق را حق ارزیابی[4] یا حق معترضین[5] یا جبران خسارت ازطرق ارزیابی[6] می نامند.[7] درکشور ایران قانون گذار با عدم پیش بینی این مورد در قانون جدید تجارت مواجه است چون درهیچ جای قانون صحبتی از ارزش منصفانه برای مخالفان در نظرنگرفته و مستقیما کلمه ابطال رابهترین راه کار برای جلوگیری از ادغام دانسته است. به نظرمی رسد شایسته تراین بود که برای اقلیت سهامداران یک ارزش منصفانه ای درنظرگرفته می شد و جلوی ابطال عمل ادغام به راحتی گرفته می شد.

در آمریکا ارزیابی سهام یا سهم الشرکه معمولا بعنوان تنها راه جبران خسارتی است که در اختیار سهامدارن ناراضی قراردارد  و در صورتی که سهام دار یا دارنده سهم الشرکه صرفا مدعی باشد که عوض پیشنهادی درطرح ادغام برای آنها غیرمنصفانه بوده است نمی تواند از انجام قرارداد جلوگیری کند، اما درصورتی که منصفانه نبودن معامله در نتیجه معامله مدیران با شرکت بوده است دادگاه دستور منع انجام معامله را صادرمی نماید. در بعضی موارد استثنائی سهامدار یا دارنده سهم الشرکه می تواند ازراه های دیگرجبران خسارت کند. مثلا درصورتی که سهام داران یا دارندگان سهم الشرکه مدعی باشند که قرارداد ادغام غیرقانونی است یا رعایت تشریفات قانونی درآن نگردیده است میتواند ازانجام قرارداد جلوگیری نماید. همچنین در صورتی که شرکت، سهام داران یا دارندگان سهم الشرکه خود را فریب دهد وازاین راه آنان را مغرور به تصویب معامله نماید میتواند ابطال ادغام را بخواهد، و راه ابطال آن هم ازطریق دادگاه صالح است.

یکی دیگر از اثرات ادغام که مورد توجه قانونگذار قرارگرفت، بند14ماده 599 بیان می کند تعیین وضع کارکنان شرکت های طرف ادغام یا شرکت موضوع تجزیه بارعایت مقررات مربوط؛ وقتی که شرکت ب در الف ادغام میشود وضعیت کارکنان شرکت ب چه می شود؟ آیا آنها باید تصفیه شوند یا اینکه باید در شرکت (الف) مشغول شوند؟ متاسفانه قانون جدید تجارت دراین مورد ساکت است و از ماده 600 چیزی برداشت نمی شود ولی با توجه به اصول کلی وقتی بیان می شود که ادغام عبارت است ازامحاء یک شرکت درشرکت دیگر بدون تصفیه ، منظور این است که کارکنان شرکت ب هم باید در شرکت الف مشغول شوند، چون اگرخلاف این بحث بود باید مورد توجه و پیش بینی قانون گذار قرارمی گرفت.

همچنین اثردیگرادغام بند 8 ماده 599 در تعیین تعداد سهام یا میزان سهم الشرکه، سهام داران و یا شرکا شرکت جدید یا بازمانده است. یکی دیگرازاثرات ادغام بر سهام داران بر تعداد سهام داران یا میزان سهم الشرکه آنها است که مورد توجه قانون گذار قرارگرفت. این مساله مطرح می شود که پس ازطرح ادغام آیا در تعداد سهام یا میزان سهم الشرکه آنها اتفاقی رخ می دهد؟ یعنی پس از ادغام شرکت الف در شرکت ب تعداد سهام کم می شود یا بیشتر، این موارد باید در طرح ادغام بیان شود تا شرکا دچار مشکلی نشوند. درحقوق کشورایران ازقوانین جدید چنین برمی آید که تا قبل ازتصویب ادغام تشریفات خاصی برای حفظ حقوق سهام داران اقلیت پیش بینی نشده است و تنها پس ازتصویب ادغام است که سهام داران مخالف می توانند درصورت عدم رعایت تشریفات قانونی ابطال ادغام را از دادگاه درخواست کنند.

در کل تاثیرادغام برسهام داران شرکت تجاری ادغام کننده کمتر ازسهام داران شرکت تجاری ادغام شونده است. زیرا شرکت تجاری ادغام کننده شخصیت حقوقی خود را پس از ادغام حفظ می کند و فقط ممکن است در اثر ادغام ارزش سهم سهام داران کم شود بر خلاف شرکت تجاری ادغام شونده که شرکت کلاً منحل و بعد از ادغام سهام داران با شرکت دیگری مواجه می شوند. درادغام مرکب نیز ازآنجا که تصویب ادغام مستلزم تصویب سهام داران یا دارندگان سهم الشرکه هر یک ازشرکت های درگیر می باشد ، حق ارزیابی برای هر یک از سهم داران یا سهم الشرکه مخالف وجود دارد.

[1] همان.

[2] محمد عیسائی تفرشی، منبع پیشین، ص91.

[3]احمد بیگی حبیب ابادی، منبع پیشین.

Appraisal right                                                                                                                                                                                                              1

2 Dissenters right

3 Appraisal remedy

[7] احمد بیگی حبیب آبادی، منبع پیشین.