دانلود پایان نامه تاثیر مدیریت سرمایه در گردش بر عملکرد شرکتها در بورس

تئوری و نحوه محا سبه سود در کانون ادبیات حسابداری مدیریت و مالی قرار می گیرد. اقتصاددانان برای بهبود مفاهیم سود و انطباق آن با مشاهدات دنیای واقعی کوشش زیادی کرده‏اند اما در حل مسائل مربوط به اندازه‏گیری سود موفقیت چندانی نداشته اند. لیکن حسابداران برای اندازه گیری سود قواعد دقیقی را به کار گرفته و به موضوع نزدیکی آن به مفاهیم اقتصادی توجه چندانی نکرده اند. در نتیجه مفهوم سود هنوز هم دستخوش تفسیرهای گوناگونی قرار می گیرد.

کوهن (1970) در تعریف علم نرمال معتقد است علم هنجاری (نرمال) پژوهشی است که به صورتی مستحکم برشالوده‏ای از یک یا چند دستاورد علمی ‌بنا شده و جامعه علمی خاصی درمدتی از زمان به آن دستاوردها اعتقاد داشته وآنها را اساس عمل آینده خودقرار می دهد. عقیده عمومی ‌براین اساس است که هر علمی‌ تحت نفوذ یا تسلط یک الگو (دستاورد) معین درلحظه معینی از زمان می باشد. هر زمان که الگوی قبلی بخواهد جای خود را به الگوی تازه ای بدهد، نهایت آن انقلاب جابجایی الگوها خواهد بود. حسابداری نیز ازاین مقوله خارج نمی باشد. افزایش تنوع تئوری ها و روشهای حسابداری به وجود چندین الگوی رقیب درحسابداری منجرشده است. درواقع می توان گفت حسابداری یک علم چند الگویی بوده و هر الگو ازدیدگاه خاص خود به مسائل و مشکلات حسابداری نگاه کرده و برای آنها راه حل ارائه می دهد. (کوهن ،1970)

یکی از مواردی که همیشه درتعریف آن بین الگوهای مختلف هیچگاه توافقی نبوده، اصطلاح سود است. اصطلاح سود یکی از غیر ثابت ترین مفاهیم در دنیای تجارت می‌باشد. شاید بتوان گفت سود یکی از مفاهیم حسابداری است که ازاقتصاد به عاریت گرفته شده است. اگر چه از یک دیدگاه اطلاعاتی مفهوم سود بیشتر فعالیت حسابداری را توصیف می کند اما از لحاظ ملاک اندازه گیری بنیادی کماکان مورد تردید است. بر اساس مفروضات بازار کارا، پژوهش های علمی ‌نیز مؤید این دیدگاه است که سود حسابداری بیشتر محتوای اطلاعاتی دارد. هیأت تدوین استانداردهای حسابداری مالی در بیانیه شماره یک مربوط به مفاهیم حسابداری مالی اظهار می‌دارد: «مرکز اصلی توجه گزارشگری مالی اطلاعاتی است که با اندازه گیری سود و اجزای وابسته به آن فراهم شده باشد و عملکرد واحد تجاری را نشان می‌دهد.»

هندریکسن به منظور ارزیابی تنگناهای تئوریکی مفاهیم متعدد سود را در سه سطح ساختاری، تفسیری و رفتاری بررسی و کوشش نموده اختلاف میان تئوری و عمل را در مفاهیم سود حسابداری بیان نماید. او معتقد است در سطح ساختاری، حسابداران با ارائه نوعی خدمات برای تفسیر مطابق با دنیای واقعی سود یا برخورد رفتاری آن تسهیلاتی را فراهم می کنند اما آنان اصول و قواعدشان را عموماً بر پایه مفروضاتی قرار می‌دهند که ممکن است با پدیده های دنیای واقعی بی ارتباط باشند. در واقع سعی می‌نمایند به مفاهیمی که با رویدادها و عینیت ها هیچ ارتباطی ندارد، معنای تفسیری بدهند. البته این بدان معنی نیست که تمام مفاهیم حسابداری معنای تفسیری ندارند، بلکه بسیاری از مفاهیم، مانند فروش متکی بر رویدادهای مالی خارجی یا دیگر رویدادهای عینی هستند، اما کافیست یک یا چند قلم از اقلام متعدد مثبت و منفی سود حسابداری فاقد معنی تفسیری و ضمناً با اهمیت باشند و در این صورت سود خالص حاصله نیز فاقد معنی تفسیری خواهد بود. (هندریکسن، 1385)

شاید بهتر باشد به عنوان شروع منطقی برای تعریف مفهوم «سود حسابداری» به دو مفهوم سود اقتصادی اشاره نمود. این دو مفهوم اقتصادی عبارتند از تغییر در رفاه و حداکثر نمودن  منافع تحت شرایط مشخص ساختار بازار، تقاضا برای محصول و قیمت تمام شده عوامل وارده. این مفاهیم را هیأت تدوین استانداردهای حسابداری مالی در بیانه خود با این عبارات به رسمیت شناخته است که «سود جامع عبارت است ازتغییر در حقوق صاحبان سهام یا خالص دارائیهای یک واحد تجاری طی دوره و میزان موفقیت یا شکست عملیات یک فعالیت تجاری را تفاضل وجوه برگشتی با وجوه سرمایه گذاری شده نشان می‌دهد.»  در سطح تفسیری، سود بهره مندی حاصل از بکارگیری سرمایه است ولی باید توجه داشت یک موسسه تجاری فقط برای هدف بهره مندی پا بر جا نیست. هدف واحد تجاری تأمین جریان ثروت به نفع صاحبان آن است و در واقع باید گفت سود به مثابه جریانی از این ثروت است مازاد برآنچه که برای حفظ یک سرمایه پایدار و با ثبات ضرورت دارد. آدام اسمیت در میان اقتصاددانان نخستین کسی بود که سود را به مثابه مبلغی که می‌تواند بدون وارد کردن آسیبی بر سرمایه ثابت و در گردش، مصرف شود تعریف کرده است. این تعریف با اظهارات هیکس  تکمیل گردیده که معتقد است: «سود مبلغی است که شخص می‌تواند در طی یک دوره معین خرج و در پایان دوره وضعیت وی به همان شکل باقی بماند.» (هندریکسن، 1385).

 

2-6-5-1  مفاهیم سود در سطوح مختلف تئوری

با توجه به قدرت پیش بینی تئوری ها، مفاهیم مختلفی از سود در حسابداری مطرح شده است. این مفاهیم در سه سطح تئوری ساختاری، تفسیری و انعکاسی مطرح شده اند. در ادامه به تبیین مفهوم سود در هر یک از سطوح مذکور می‌پردازیم.

 

2-6-5-1-1 مفاهیم سود در سطح تئوری ساختاری

در این سطح، سود با استفاده از قواعد و روش های خاص اندازه گیری می‌شود و ممکن است رابطه ای با سود واقعی نیز داشته باشد. در تئوری ساختاری برای محاسبه سود دو روش وجود دارد:

الف) روش معاملات: این روش که در بین حسابداران خیلی معمول می‌باشد، فقط ثبت وتغییرات در ارزش دارایی ها و بدهی ها را به عنوان نتایج معاملات در نظر می‌گیرد. مفهوم معاملات دراین تعریف شامل معاملات خارجی و داخلی می‌شود. معاملات داخلی ناشی از بکارگیری و یا تبدیل دارایی ها در داخل شرکت است ولی معاملات خارجی از داد و ستد با اشخاص خارج از شرکت وانتقال دارایی ها و بدهی ها از آنها و یا به آنها ناشی می‌شود. مزایای روش معاملات این است که سود را می‌توان برحسب نوع استفاده طبقه بندی کرد و سود حاصل از منابع مختلف را می‌توان به تفکیک نشان داد. یکی از ایرادات وارده بر این روش، تطابق درآمد با هزینه است. یعنی نمی‌توان مشخص کرد که کدام هزینه، کدام درآمد را ایجاد کرده است. به همین علت حسابداران متوسل به دوره مالی می‌شوند.

ب) روش فعالیت ها: این روش مانند روش معاملات است با این تفاوت که به جای معاملات، اثر هر فعالیت بر دارایی ها و بدهی ها اندازه گیری می شود. از آنجایی که اثر بسیاری از فعالیت ها بر داراییها و بدهی ها در حال حاضر قابل اندازه گیری نمی‌باشد، این روش تنها از نظر تئوری مطرح بوده و درعمل مطرح نشده است. (شباهنگ، 1389)

دانلود پایان نامه ارشد :

بررسی تاثیر مدیریت سرمایه در گردش بر عملکرد شرکتها در بورس اوراق بهادار تهران

دانلود مقاله :

2-6-5-1-2 سود در سطح تئوری تفسیری

در این سطح از تئوری تعریف سود که از لحاظ جامعیت مورد پذیرش اقتصاددانان و حسابداران قرار گرفته است عبارت است از: «سود مبلغی است که یک شخص طی یک دوره می‌تواند مصرف کند و در پایان دوره، وضعیت وی طوری باشد که در اول دوره بوده است.» بنابراین در این سطح از تئوری، سرمایه جمع ثروت در یک تاریخ معین بوده و سود گردش و خدمات سرمایه در آن دوره می‌باشد. برای اندازه گیری سود با استفاده از تعریف فوق، بایستی ثروت در اول و آخر دوره را اندازه گیری کرده و تفاوت آنها را به عنوان سود تلقی کرد. ولی بزرگترین مشکل اندازه گیری این سود، اندازه گیری سرمایه (خالص دارایی ها) در اول و آخر دوره می‌باشد. (شباهنگ،1389)