داراییهای نامشهود

دانلود پایان نامه

3-4-3- قلمرو زمانی
قلمرو زمانی تحقیق، فاصله زمانی سالهای 1388 تا 1391 میباشد.
3-5- روشهای آماری و اندازهگیری متغیرها
3-5-1- روش اندازهگیری سرمایه فکری
در این پژوهش برای اندازهگیری سرمایه فکری از روش ضریب ارزش افزوده سرمایه فکری استفاده شده است. روش ضریب ارزش افزوده سرمایه فکری، توسط پالیک تدوین شد و ابزار تحلیلی برای اندازهگیری عملکرد شرکت است. مدل ضریب ارزش افزوده فکری مبتنی بر این فرض است که اندازهگیری و توسعه ارزش افزوده شرکت ممکن است بر ارزش بازار شرکت تأثیر گذارد (پالیک، 2000). این روش به صورت عملی در بین 250 شرکت به شکل تصادفی به اجرا درآمد و بر اساس نتایج حاصل شده، رابطهای نزدیک بین کارایی ایجاد ارزش توسط منابع (که همان ضریب ارزش افزوده سرمایه فکری است) و ارزش بازار شرکتها دیده شد. ضریب ارزش افزوده فکری کارایی ایجاد ارزش در شرکتها را اندازهگیری و مورد پایش قرار میدهد. کارایی سرمایه انسانی به عنوان زیر مجموعه ضریب ارزش افزوده فکری، کارایی سرمایه فکری شرکت را توصیف مینماید. روش ضریب ارزش افزوده فکری بر اساس این اصل است که ایجاد ارزش، برخاسته از دو عامل اولیه با عنوان منابع سرمایهای فیزیکی و منابع سرمایهای فکری میباشد. در حقیقت این ضریب کارایی مطلق ایجاد ارزش مربوط به تمامی منابع به کار گرفته شده را منعکس میکند (پالیک، 2004).
در مدل پالیک (2000) ارزش افزوده از تفاوت بین ستادهها و دادهها حاصل شده است:
(VA) دادهها – ستادهها = ارزش افزوده (3-1)
(VA) هزینه مواد و خدمات خریداری شده – کل درآمد حاصل از فروش کالاها و خدمات = ارزش افزوده (3-2)
منظور از دادهها همه هزینههای به کار رفته برای تولید کالا و خدمات به جز هزینههای حقوق و دستمزد کارکنان و هزینه استهلاک است. زیرا پرداخت هزینه نوعی سرمایهگذاری در نیروی انسانی است و در نتیجه به ایجاد ارزش افزوده فکری و ساختاری در اثر اصلاح فرآیندها و مقرارت کمک میکند. هزینه استهلاک نیز جزء هزینههای غیرنقدی شرکتهاست. منظور از ستادهها درآمد حاصل از فروش کالا و خدمات است.
ارزش افزوده را با توجه به اطّلاعات موجود در صورتهای مالی سالانه شرکتها میتوان به صورت رابطه (3-3) نیز محاسبه نمود:
(VA) هزینه استهلاک + هزینه حقوق و دستمزد کارکنان + سود عملیاتی = ارزش افزوده (3-3)
در مدل پالیک، ضریب ارزش افزوده فکری دارای سه زیر مجموعه کارایی سرمایه به کار گرفته شده، کارایی سرمایه انسانی و کارایی سرمایه ساختاری میباشد. نحوه محاسبه هر یک از این زیرمجموعهها به صورت زیر میباشد:
1) کارایی سرمایه به کارگرفته شده (CEE)
این نسبت نشان دهنده ارزش افزوده ایجاد شده ناشی از به کارگیری داراییهای فیزیکی و مشهود میباشد. یعنی به ازای یک ریال دارایی چند ریال ارزش افزوده ایجاد شده است. این نسبت از تقسیم ارزش افزوده به سرمایه به کارگرفته شده حاصل میشود (پالیک،2000).
CEE = (3-4)
CE: سرمایه به کارگرفته شده که برابر ارزش دفتری کل داراییهای شرکت به جز داراییهای نامشهود میباشد.
2) کارایی سرمایه انسانی (HCE)
این نسبت نشان دهنده ارزش افزوده ایجاد شده توسط کارکنان میباشد که از تقسیم ارزش افزوده به هزینه حقوق و دستمزد کارکنان به دست میآید و نشان میدهد که به ازای هر ریال هزینه حقوق و دستمزد چند ریال ارزش افزوده ایجاد شده است (پالیک، 2000).
HCE = (3-5)
: HC سرمایه انسانی که برابر هزینه حقوق و دستمزد کارکنان میباشد.
3) کارایی سرمایه ساختاری (SCE)
این نسبت نشان دهنده ارزش افزوده ایجاد شده ناشی از فرآیندها و ساختارهای موجود در شرکت میباشد و از تقسیم سرمایه ساختاری به ارزش افزوده حاصل میشود (پالیک، 2000).
SCE = (3-6)
SC: سرمایه ساختاری که از رابطه (3-7) حاصل میشود:
SC = VA – HC (3-7)