دانلود پایان نامه درمورد اوقات فراغت، درآمد سرانه

بهداشتی و حفظ سلامت جسم و جان برای عموم لازم است بلکه در پاره ای مواقع احداث این قبیل محل ها می تواند یکی از منابع درآمد شهرداری ها نیز محسوب شود. معیارهای اصلی احداث این قبیل محل ها وجود وسعت کافی و استطاعت طبیعی آن می باشد.
به عقیده جاکسمان(Jacksman) سطح کل وسایل، تأسیسات لازم برای استراحت و تفریح نباید بیش از 10 درصد سطح پارک را در بر گیرد. عمده وسایل لازم این قبیل تفرجگاه ها عبارتند از :
نیمکت ( تعداد آن با طول پیاده رو ارتباط مستقیم دارد)- محوطه های چمنی -آبخوری – محل بازی – زمین تسطیح شده برای استقرار چادر ( محل کمپینگ ) – اجاق و کباب پز
د) پارکینگ
ترافیک وسائط نقلیه همواره جزء معضلات شهر و شهرکها است. فضاهای سبز شهری در مقیاس های مختلف دارای ویژگی های خاص خود می باشند. مثلاً فضای سبز در واحد محله که دسترسی از طریق پیاده به آن مقدور است نیازی به پارکینگ ندارد. ولی پارکها و یا فضاهای سبز در مقیاس منطقه همواره معضل ترافیک داشته و این قبیل فضاهای سبز نیاز به توقفگاه یا پارکینگ خودرو دارند.
پارکینگ فضای سبز به هیچ وجه در زیر زمین پیش بینی نمی شود، زیرا خطر بزهکاری و انحرافات اجتماعی استفاده کنندگان را تهدید می کند و در مواردی هم ممکن است افراد مختلف اجتماع که فاقد سرپناه هستند از این فضاها به عنوان محل خواب استفاده کنند. جهت از بین بردن دید اتومبیل در طرح پارکینگ از سطح فضای سبز ایجاد اختلاف سطح توقفگاه اتومبیل تا ارتفاع حدود قد یک انسان معمولی در کنار فضای سبز در نظر گرفته می شود.
ظرفیت مناسب و انتخاب درست محل پارکینگ بسیار مهم بوده و به کمک آن می توان مردم را به سوئی که در طراحی مدنظر است هدایت نمود.
ذ) جاده و پیاده روها( باغ راه ها)
فضای سبز یک مجتمع گیاهی است که ارتباط و استفاده از آن تنها با دسترسیهایی مشخص می شود که این مجموعه دسترسی ها را به اصطلاح باغ راه می گویند.
باغ راه ها در اشکال و ابعاد مختلف طراحی و اجرا می شوند. ابعاد آن با سرانه فضای سبز منطقه نسبت مستقیم دارد. عرض باغ راه ها با مشخصات گیاهی منطقه تفاوت می کند در منطقه ای که گیاهان دارای تنه ای کوتاه و چتر تاج وسیعی می باشند عرض باغ راه بیشتر و برعکس در صورتی که درختان بلند و چتر کوچک داشته باشند عرض باغ راه متوسط یا کم در نظر گرفته می شود به این ترتیب بایستی با توجه به آینده رشد درختان باغ راه ها را مشخص و طوری گذرگاهها و معابر ایجاد شود که از حداکثر سطح پارک برای کاشت گیاهان استفاده شود.
سطح باغ راه ها را می توان از مصالح متفاوتی پوشاند که عامل اقلیم در آن به شرح زیر موثر است.
کف سازی مقاوم به سرما
با استفاده از قطعات بتن کوچک -آسفالت و شن دانه بادامی یا شکسته و …
2-کف سازی مقاوم به گرما
با استفاده از قطعات بتنی کوچک با درز آبگیری
کف سازی برای آب و هوای معتدل
انواع کف سازیها برای این نوع آب و هوا مناسب است.
زهکش ها و کانال های تأسیساتی طبق مشخصات نقشه پیش بینی شده احداث می شود.
ر) احداث آب نما
آنچه که برای احداث آب نما لازم است عبارت است سیرکولاسیون آب و همچنین کنترل سطح آب بدین لحاظ وجود پمپ خانه در نزدیکی آب نما جهت گردش آب لازم است همچنین پیش بینی برق رسانی به موتور پمپ و کانالهای آب در سطح سایت ضروری است.
شکل و فرم آب نما بایستی با بافت و شکل فضاهای درست شده هم خوانی داشته و هماهنگ باشد. تجربه نشان داده که آب نماهائی که دارای فرم دایره هستند مقبول نبوده و به علت اینکه چون آب در این شکل آب نماها زود تبدیل به گندآب می شود باید از احداث این فرم آب نما دوری جست.
ز) محل بازی کودکان
فضاهای سبز شهری در هر مقیاس و اندازه ای دارای پتانسیل جذب کودکان می باشند. بر این اساس ایجاد محل بازی کودک و سرگرمی کودکان در یک پارک لازم و ضروری است تا آنها بتوانند در محیطی زیبا و عاری از آلودگی و خطرات داخل شهری به بازی مشغول شوند. این قبیل مکانها نباید مرطوب، شیب دار یا در معرض شدید آفتاب باشند. این محل ها در داخل پارک ها نیز باید به دور از راههای ترافیکی شهر بوده و حتی الامکان دور از سر و صدای شهری باشند. وسایل بازی کودکان دارای ابعاد مختلفی بوده و به لحاظ تنوع نمی توان استاندارد مشخصی برای آنها تعریف نمود.
با توجه به آنچه که گفته شد بایستی محل بازی کودکان در موقعیت کاملاً مناسبی در داخل پارک انتخاب شود تا تمام شرایط مناسب را برای تفریح و بازی کودکان داشته باشد.
ژ) ساختمان های موردنیاز اوقات فراغت
فضاهای باز و سبز شهری علاوه بر اینکه برای قدم زدن و تنفس هوای پاک و بازی و ورزش می تواند مدنظر باشند، به عنوان سطوحی که مجموعه های تفریح و گذران اوقات فراغت را نیز دربرداشته باشند مورد توجه قرار می گیرند.
فضای سبز و باز چهارچوب مناسبی برای تدوین فضاهای مناسب گذران اوقات فراغت به حساب می آیند و جهت تأمین آسایش محیطی و بهداشت فردی و اجتماعی و آسایش روانی شهروندان نیز می توانند مورد استفاده طراحان قرار گیرند.
علاوه بر تأسیساتی که جهت گذران اوقات فراغت گروههای سنی مختلف در فضاهای سبز و باز شهری ممکن است ایجاد شود احداث فضاهای سبز به منظور کاربریهای ادغام شده در آن نیز می تواند مورد توجه برنامه ریزان شهری واقع شود. این امر در واقع یک نوع پیوند و رابطه معقول بین شهروندان و فضاهای سبز شهری است. به این معنی که فضاهای خدماتی و فرهنگی موردنیاز شهروندان اگر در داخل فض
اهای سبز قرار گیرد این ترکیب و ادغام سبب می شود که انسان شهرنشین با گرایش به هر بخشی از این دو عامل فضاهای سبز و فضاهای فرهنگی و خدماتی) همواره از عامل دیگر نیز بهره مند گردد.
ایجاد غرفه های تجاری – ورزشگاه ها – کتابخانه – آمفی تئاتر – سینما و سایر مراکز تفریحی همواره دارای مصرف کنندگان ویژه ایست که وجود آنها در داخل پارکها و فضاهای سبز ارتباط مردم را با فضاهای سبز بیشتر می کند. به همین سبب فضاهای سبز بیش از پیش مورد توجه شهرنشینان و موجب حسن نگهداری آن به وسیله شهروندان می شود.

2-11: عوامل موثر در طراحی فضای سبز
در طراحی فضای سبز عوامل بیشماری در نظر گرفته می شود که هر یک به تنهایی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در عین حال ممکن است در این میان به دلیل خاصی یک یا چند عامل معین از اهمیت بیشتری برخوردار باشند به طوری که طراح به اقتضای موقعیت محل، عامل یا عواملی را در یک منطقه در اولویت خاص قرار داده در حالی که همان عامل در شرایط دیگر ممکن است مورد توجه قرار نگرفته یا اصلاً حذف گردد. به عنوان مثال در طراحی فضای سبز در یک منطقه پرجمعیت شهری مسئله مبارزه با آلودگیهای هوا و صدا می تواند در اولویت اول باشد (مانند اطراف پارک شهر تهران) در حالی که در یک منطقه دیگر در همان شهر به علت تراکم کمتر جمعیت و دوری از مراکز تجاری و صنعتی و برخورداری از شرایط اکولوژیکی بهتر مسئله زیباسازی محیط یا سرگرمی و تفریح در اولویت می باشد.
در مثالی دیگر می توان اولویت در تأمین منابع آب و سیستم های آبیاری و آبرسانی را به عنوان یک پارامتر بسیار مهم در طراحی فضاهای سبز در مناطق گرم و خشک در نظر گرفت در صورتی که این عامل در یک منطقه نسبتاً سرد پر باران قابل اغماض می باشد.
با توجه به مراتب فوق عوامل موثر در طراحی فضاهای سبز را می توان با عوامل زیر مرتبط دانست:
نیازهای بیولوژیکی
جمعیت
درآمد سرانه
فرهنگ و سنن
فعالیت های حرفه ای
گرایش های بومی
وضعیت ساخت و سازهای شهری و ساختمانی
مراکز صنعتی، تجاری، آموزشی و نظامی
حمل و نقل
محیط زیست
که ذیلاً به شرح هر یک پرداخته می شود:
2-11-1: نیازهای بیولوژیکی
نیازهای بیولوژیکی که در طراحی فضاهای سبز موثرند از دو دیدگاه متمایز می گردند که در بعضی از جنبه های آن این دو بخش تأثیر متقابل در یکدیگر دارند و این دو بخش عبارتند از :
الف- نیازها و توقعات بیولوژیکی و زیست محیطی مورد انتظار انسان از فضاهای سبز
ب- نیازهای طبیعی و درونی رویشگاه های فضاهای سبز
در طراحی فضاهای سبز شهری و مراکز جمعیتی کلیه توقعات و نیازهای انسان در رابطه با طبیعت و عوامل زیستی از قبیل درختان و گیاهان در مقابل عوامل تخریبی مورد توجه قرار گرفته و در این رابطه توجه به اثرات زیست محیطی و محافظتی فضاهای سبز در درجه اول اهمیت قرار می گیرد.
بدین ترتیب که کنترل و مهار بعضی از پدیده های مضر و خطرناک به وسیله درختان و فضای سبز در بعضی مناطق قابل پیش بینی است مثلاً قسمت هایی از شهرها و اراضی مسکونی که در مناطق کوهستانی و یا دامنه کوهها یا در قسمت تحتانی اراضی شیب دار قرار گرفته اند در معرض خطر ریزش بهمن و قطعات یخ و خاک و سنگ و فرسایش بوده و با ایجاد فضای سبز قابل کنترل است.
در مناطقی که خطر بهمن وجود دارد کاشت درختان و بوته های مقاوم با ریشه های عمیق در دامنه های بالادست منطقه مسکونی می تواند ضمن ایجاد پوشش گیاهی مناسب خطرات احتمالی را کاهش دهد. علاوه بر این یکی از راههای مبارزه با فرسایش آبی در اراضی شیبدار و حساس کناره رودخانه های سیلابی و نهرها و خاکریز جاده ها ایجاد پوشش گیاهی و زمینه های سبز آنها است. ایجاد کمربندی های سبز و فضاهای سبز اطراف شهرها نیز مانع هجوم شدید ماسه بادی به شهرها شده و تا حدی از ورود آنها به داخل شهر جلوگیری می کند.
2-12: اثرات فضاهای سبز در بهبود شرایط محیط زیستی
ابعاد و اثرات آلاینده های هوا ( گازهای سمی و صدا و …) در شهرها و مراکز پرجمعیت شهری هنوز کاملاً شناخته نشده است. از حدود یک قرن پیش آلودگی هوا در اثر توسعه صنعتی روز بروز بیشتر و مظاهر ناهنجار آن ابعاد تکان دهنده ای به خود گرفته است. برخی از این مواد ممکن است پس از ورود به هوا با مواد دیگری ترکیب و آلاینده های جدید و زیان آوری به وجود آورند.
اثر گیاهان و درختان در کاهش آلودگی هوا نسبی است. بعضی از گازها به وسیله سبزینه گیاهان جذب و خنثی شده و بعضی دیگر لطمات شدیدی به آنها وارد می کنند.
وسعت اراضی تحت پوشش فضای سبز رابطه مستقیم با کاهش تراکم بعضی از گازها دارد.
آزمایشات نشان داده که کاهش co2 و اکسیدهای ازت و اوزون هوا در اراضی پردرخت کاملاً مشهود است.
تولید اکسیژن و جذب انیدریدکربنیک به وسیله درختان نقش حیاتی در زندگی موجودات زنده به ویژه انسان دارد. فتوسنتز فرایندی است بیوشیمیایی که در آن برگ درخت با کمک انرژی نورانی خورشید دی اکسید کربن را جذب و پس از یک پروسه فیزیکوشیمیایی پیچیده ای به مواد آلی تبدیل می کند. در این فرایند اکسیژن آزاد و در هوای اطراف پراکنده می شود.
طبق بررسیهای به عمل آمده مشخص شده که یک خودرو با سوخت فسیلی در مسافتی برابر با 800 کیلومتر اکسیژن مصرفی سالیانه 5 نفر را از بین می برد. همچنین یک هواپیما در مرحله پرواز از فرودگاه به طور متوسط سبب مصرف اکسیژن 20 هکتار فضای سبز شبه جنگلی در یک روز می شود. کاهش سالیانه اکسیژن در جهان در حال حاضر ب
ا ذخیره اکسیژنی که به وسیله درختان تولید می شود جبران می گردد بیشترین سهم تولید اکسیژن به جنگلها تعلق دارد.
درختان و گیاهان برگدار خصوصاً پهن برگان در تولید اکسیژن نقش عمده ای دارند. بنابراین از عوامل محاسباتی در طراحی فضای سبز در نظر گرفتن میزان معینی از سطح برگ درختان است که می تواند در شرایط اکولوژیک متعادل و در روز آفتابی اکسیژن موردنیاز یک انسان را در همان روز تأمین نماید.
علاوه بر این تأثیر درختان در کاهش آلودگی هوا و فیلتر کردن ذرات موجود در آن غیرقابل انکار می باشد. هر چه تراکم درختان بیشتر باشد رسوب ذرات بیشتر است. همچنین درختان در تقلیل آلودگی سرب نیز تأثیر زیادی دارد و این ماده به وسیله احتراق بنزین در خودروها به وجود می آید. غلظت سرب در هوای شهرها متفاوت بوده و بین 1 تا 10 میکروگرم در مترمکعب تغییر می کند و جذب آن چه از طریق تنفس و چه از طریق دستگاه گوارش موجب مسمومیت و کم خونی و اختلالات تنفسی و عصبی را فراهم می کند.
همه انواع گیاهان قادر به جذب سرب می باشند و میزان رسوب ذرات آن روی درختان بستگی به سطح خارجی گیاه دارد (شاخه ها و برگها) از اینرو نقش درختان در این زمینه بارزتر است.

2-12-1: اثرات فضای سبز در کاهش آلودگی صوتی
شدت صدا معمولاً با واحد فون یا دسی بل اندازه گیری می شود. سر و صدا یکی از مهمترین انواع آلودگیهای محیط و هوا برای انسان است که از اثرات جنبی صنعتی شدن و تجمع انسان در شهرهای بزرگ است.
پوشش گیاهی و درختان اثر بسیار ارزنده ای در برابر آلودگیهای صوتی داشته و گیاهان در برابر بعضی از صداها با فرکانس خاصی نقش حفاظتی بهتری دارند.
اثر درختان در برابر آلودگیهای صوتی بسته به نوع، ارتفاع، تراکم، موقعیت و شرایط مختلف آب و هوائی متفاوت است.
به طور کلی گیاهان و درختان به طرق زیر باعث تقلیل صدا می شوند:
گیاهان صداها را جذب می کنند
ارتعاش امواج صوتی به وسیله برگها و شاخه های درختان جذب می شوند. تراکم درختان و زبری برگها و پربرگ بودن درختان باعث جذب صداهای ناهنجار می شوند.
تیپ درختکاری و تراکم و عرض کاشت درختان و بلندی آنها در کاهش آلودگی های صوتی بسیار موثر است.
سوزنی برگان اگرچه اثر کمتری در کاهش صدا دارند ولی به علت همیشه سبز بودن دارای اثر دائمی هستند. به این ترتیب درختان پهن برگ و همیشه سبز بیش از سایر درختان در جذب صدا موثرند.
رطوبت نسبی هوا نیز در کاهش شدت صدا موثر است مثلاً در هوای مه آلود شدت صدا کاهش می یابد.
2-12-2: اثرات تفرجگاهی فضای سبز
از مهمترین اثرات مورد انتظار انسان از فضای سبز جذابیت تفرجگاهی آنست. زیباسازی یکی از پایه های مهم در طراحی فضای سبز است.
زیبایی یک مجموعه فضای سبز موجب تأمین آرامش و امنیت روحی بازدیدکنندگان می شود. به کارگیری ترکیب رنگها و تنظیم و ترسیم بخشهای مختلف هر مجموعه فضای سبز با استفاده از مکانیزم های علمی و اجتماعی انسان خسته و ملول صنعتی امروز را نیرو بخشیده و اثراتی شفابخش بر جسم و روح او دارد.
در طراحی فضاهای سبز گذشته از مکان یابی و فضاسازی و تقسیم قطعات مناسب به ابعاد فیزیکی مناسب، مطالعات فیزیولوژیکی گونه های مناسب با شرایط محیطی در تأمین زیبایی فضای سبز در تمام اوقات سال موثر است.
2-13: ضوابط معماری انواع فضاهای سبز شهری
در تعیین ضوابط معماری فضاهای سبز شهری علاوه بر شناخت صحیح از

دیدگاهتان را بنویسید