عوامل مؤثر بر توسعه کارآفرینی

کارآفرینی را از پایه با دو عامل، فرصت[1] و تمایل[2] به کارآفرین شدن تعیین می­کنند. عوامل اصلی فرصت­های محرک شامل توانایی­های درونی کارآفرینانه، اقدام به سرمایه­گذاری، سادگی ورود به بازار و محیط عمومی اقتصاد کلان است. در توسعه کارآفرینی، عوامل مختلفی تأثیر گذار است که به دو گروه کلی 1- عامل فردی و عوامل محیطی تقسیم می شود. از دید اقتصادی، تمایل فردی، از راه محرک­های بازار که در دسترس کارآفرین هستند، از جمله سود و منافع اقتصادی تأثیر پذیرفته است. بنابراین، کارآفرین به عوامل فردی و شرایط اقتصاد عمومی وابسته است. موارد زیر را می توان از عوامل مؤثر بر کارآفرینی شمرد:

الف) انگیزش­ها (محرک) کارآفرینی: یکی از تعابیر قدیمی درباره ی محرک­های کارآفرینی، نیاز به موفقیت[3] است. مک کللند[4] (1935) به این نکته پی­برد که افراد نیازمند به موفقیت بیشتر، نسبت به آنهایی که نیاز به موفقیت در آنها کمتر است، بسیار حساس هستند تا فرصت­های اقتصادی را تغییر دهند. این حساسیت به آنها کمک می­کند تا فرصت­ها رابشناسند و کسب و  کارهایی را شروع کنند. از دیگر محرک­های کارآفرینی، میل به استقلال است. طبق یافته­های هاگن[5] (1962)، کارآفرینان تحمل قدرت بالاسری ندارند وبه دنبال استقلال[6] هستند. بسیاری از مطالعات گذشته اشاره می­کنند که عدم رضایت شغلی[7] از جمله محرک­هایی است که باعث می­شود کارآفرینان کسب و کار جدیدی را شروع کنند. وجود نقش کارآفرینانه نیز از عوامل دیگری است که کارآفرینان را به شروع کسب و کاری ترغیب می­کند. همچنین، عموماً درصد زیادی از کارآفرینان، پدران کارآفرین داشتند. از جمله محرک­های دیگر، میل به ریسک پذیری[8] است، میل به ریسک پذیری اساس کارآفرینی است.

ب) عوامل محیطی ( محیط های انگیزشی و حمایتی)[9]: این محیط­ها نشان دهنده­ی میل فرد نسبت به انجام کار و فعالیت، سروسامان دادن به محیط مادی و اجتماعی خود، پیروز شدن بر موانع، زیاد کردن رقابت از راه تلاش بیشتر برای انجام دادن کار و پیشی گرفتن بر دیگران است ( هزار جریبی، 1384). بنابراین، یکی از عوامل زمینه ساز کارآفرینی، محیط تصمیم گیری است، اصولاً، تصمیم­گیری در مورد تغییر شیوه­ی زندگی با شغل دشوار است. برای این منظور، به کارگیری انرژی زیاد و داشتن جسارت تغییر و انجام کاری متفاوت از گذشته، ضروری است. برای موفقیت افرادی که تصمیم به تغییر می گیرند، وجود محیط مناسب و مستعد و محیطی انگیزش و حمایتی بسیار حیاتی و لازم است. محیط تأثیر زیادی بر شکل­گیری روحیه کارآفرینی در بین جوانان و افراد مختلف می­گذارد. چرا که برخی از افراد در محیط­هایی پرورش می­یابند که زمینه برای تحریک انگیزه­ها و پرورش ویژگی­های آنان فراهم است. مطالعات نشان داده است در صورتی که این افراد کسب و کاری را شروع کنند، اغلب با موفقیت همراه خواهند بود، اما بیشتر مردم در چنین محیط­هایی قرار ندارند، بنایراین لازم است از راه برنامه­های آموزشی به ایجاد انگیزه و پرورش ویژگی­های آنان اقدام کرد. این ویژگی­ها شامل مواردی همچون، آموزش تفکر خلاق، بالابردن ریسک پذیری، بالابردن قدرت تحمل ابهام، ایجاد اعتماد به نفس، فرصت شناسی و دادن اطلاعات آموزشی نسبت به ویژگی­های روانی از جمله، مرکز کنترل درونی است.

ج) محیط فرهنگی اجتماعی: یکی از اصلی­ترین عوامل مؤثر بر کارآفرینی در هر جامعه­ای، فرهنگ حاکم بر آن جامعه است. فرهنگی که برای افراد کارآفرین ارزش قائل است، افراد زیادی را به کارآفرینی تشویق می­کند. در رابطه با فرهنگ کارآفرینانه، جوامع می­توانند سیاست­هایی را ایجاد کنند تا رفتار کارآفرینانه را تشویق کنند. منظور اینست که در کل، مردم یک جامعه یا اجتماع می­توانند کمتر یا بیشتر کارآفرین شوند. رابطه­ی قوی میان فرهنگ مردم و تمایل به کارآفرینی وجود دارد. برای شناسایی و درک پایه­های اجتماعی یا فرهنگی یک اجتماع یا منطقه خاص- برای نمونه، جامعه روستایی- می­توان یک نقطه آغاز مناسبی برای ایجاد اقتصاد و جامعه کارآفرینانه فراهم کرد (لورد کیپاندیر[10]، 2002).

د) محیط سیاسی- حقوقی:  توجه و تمرکز بر افرادی که انگیزه، سرمایه و مهارت­های لازم برای شروع کسب و کاری دارند و دخالت دولت­ها در تحریک و ایجاد فضای مناسب کارآفرینی برای این گروه، بسیار ضروری است. یکی از پیش نیازهای خود اشتغالی و کارآفرینی در کشور، تدوین یک چارچوب مشخص سیاست­گذاری و حمایت­های دولتی در این زمینه است. نداشتن سیاست معین و شفاف کارآفرینی و خود اشتغالی اول، توسعه این بخش را با مشکل روبه رو کرده و دوم، بهره­وری در کسب و کارهای خود اشتغال و بنگاه­های اقتصادی کوچک و متوسط موجود را کاهش می­دهد. برای مثال، بخش چشمگیری از افراد کارآفرین با عدم امنیت و نبود حتمیت درآمدی روبه رو می شوند که این بر میزان دسترسی یا برخورداری آنها از خدمات اجتماعی دولتی و خصوصی تأثیر می گذارد (شعبانعلی فمی و همکاران، 1386).

سیاست­های کلان به سه گروه سیاست­های مالیاتی[11]، پولی[12] و سیاست­های مقرراتی[13] ( قوانین و مقررات تنظیمی) تقسیم می­شود. سیاست­های مالیاتی، شامل شیوه­های مالیات­بندی است. اگر میزان مالیات برای کارآفرینان از نرخ مالیات کمتر باشد، مشوق خوبی برای آنان خواهد بود. منظور از سیاست­های پولی، سیاست­های مربوط به تامین سرمایه و نرخ بهره است. با رشد کارآفرینان، نیاز به سرمایه افزایش پیدا کرده و همچنین میزان نرخ بهره نیز حیاتی­تر می­شود. در بنگاه­های اقتصادی کوچک که نیاز به سرمایه به نسبت کمتر است، حساسیت به نرخ بهره نیز پایین­تر است. سیاست­های مقرراتی (تنظیمی) نیز همان هزینه­های اداری، تشریفات و مقررات مربوط به آغاز کسب و کار است (لوردکیپاندیز، 2005).

و) وضعیت زیر ساختی تکنولوژیکی: توسعه کارآفرینی افزون بر فرهنگ کارآفرینانه، اقتصاد کارآفرینانه با ابعاد دیگری همچون جو کارآفرینانه، زیر ساخت­ها و حمایت­های کارآفرینانه نیز مرتبط است. جو کارآفرینانه، فضا یا محیط عمومی است که کارآفرینان در آن فعالیت می­کنند. زیر ساخت­های کارآفرینانه عناصری همچون تسهیلات و امکانات زندگی (آب، برق، جاده و… )، خدمات و عوارض هستند که برای کارآفرینان بسیار مهم هستند. منظور از حمایت­های کارافرینانه، فعالیت­های عمومی یا خصوصی است که به طور مستقیم از کارآفرینان حمایت می­کنند (لوردکیپاندیز[14]، 2002) . شکل 2-1  شمای کلی از فضای کارآفرینی که متشکل از عناصر عمومی، خصوصی و محیطی است را نشان می دهد.

[1] Opportunity

[2] Willingness

[3] Need For Achievement

[4] Mcclelland

[5] Hagen

[6] Desire for independence

[7] Job dis satisfaction

[8] Take risks

[9] Supportive & Motivational Enviroment

[10] Lordkipanidze,

[11] Fiscal policies

[12] Monetary policies

[13] Regulatory policies

[14] Lordkipanidze

شکل 2-1 : شمای کلی از فضای کارآفرینی

شکل 2-1 : شمای کلی از فضای کارآفرینی

عناصر بخش خصوصی جو کارآفرینی عبارت­اند از: سرمایه[1]، خدمات تخصصی[2]، حمایت از کسب و کار[3] و بازار کار. نقش اصلی بخش خصوصی، تهیه سرمایه و سرمایه­گذاری در مسائل اقتصادی است که در کنار سودآوری خود، موجب رشد و توسعه­ی جوامع نیز می­شوند. عناصر بخش عمومی که وابسته به دولت­ها بوده و نقش مهمی در رونق کسب و کارها دارند. عبارت­اند از: سیاست­های کلان، زیرساخت­های فیزیکی، تحقیق و توسعه(R&D)، سیاست­های تجاری و امنیت عمومی و عناصر محیطی نیز شامل فرهنگ، آموزش و کیفیت زندگی

است(لوردکیپاندیز، 2002)البته افزون بر موارد مذکور می توان خلاصه ای از نگرش صاحب نظران به توسعه کارآفرینی و شاخص های مؤثر در توسعه ی کارآفرینی را مطابق جدول 2-2 ارائه داد (رکن الدین افتخاری و همکاران، 1393) :

جدول 2-2:  نگرش به توسعه­ی کارآفرینی و شاخص­های سنجش آن

محقق سال نگرش به توسعه­ی کارآفرینی شاخص های موثر در توسعه کارآفرینی
آلیسون[4] 1990 زمینه­ای، سازمانی و محیطی ژنتیک، خانواده، آموزش، تجربیات، مکان جغرافیایی، مهارت­ها و دانش کسب شده، ارتباط افراد کارآفرین، تجربه فعالیت در کارهای کوچک، شرایط اقتصادی، دسترسی به  سرمایه­های موجود، فرصت­های دسترسی به مشاوره، دسترسی به خدمات حمایتی، مشتریان و افراد مورد نیاز
لردکیپانیدز و مایاک 2002 عوامل محیطی و نهادی زیرساخت­ها، حمایت­ها، سرمایه،  خدمات حرفه­ای، بازار نیروی کار، فرهنگ، آموزش، کیفیت زندگی، سیاست­های کلان، امنیت، سیاست تجاری
آلن[5] و همکاران 2003 ساختارهای جامعه محلی و ملی محیط اجتماعی، اقتصادی، اکولوژیکی، برنامه­ها، سازمان­های حمایت کننده، زیرساخت­ها، صنعت و فناوری
سازمان        بهره­وری آسیا[6] 2007 آموزش کارآفرینانه آگاهی و آموزش
زالاتان و سزرب[7] 2010 ترکیب متغیرهای نهادی و فردی درک فرصت، کسب مهارت، نترسیدن از شکست، شبکه­های ارتباطی، حمایت فرهنگی، فرصت­یابی، زیرساخت  تکنولوژیکی، کیفیت منابع انسانی، رقابت پذیری، تولید جدید، رشد بالا، تیپولوژی فعالیت، سرمایه­گذاری ریسکی
دابسون[8] 2009 حمایت بخش عمومی آموزش، دسترسی به وام و سرمایه، تحقیق و توسعه شبکه­های کارآفرینی، محیط­های اجتماعی
ایزنبرگ[9] 2011 فعالیتی اکوسیستمی رهبری، مشتریان، دولت، سرمایه مالی، ویژگی فردی، هنجارهای اجتماعی، شبکه­ها، نیروی کار، نهادهای آموزشی، نهادهای غیردولتی، زیرساخت­ها
جیانزهونگ[10] و همکاران 2011 فعالیت سیستمی راهنمایی­های بازار و فروش، حمایت تکنولوژیک و تحقیق، حمایت خدماتی، حمایت مالی و اعتباری، حمایت سازمانی
نادیما[11] و همکاران 2008 کارآفرینانه فرهنگ کارآفرینی، توانایی­های کارآفرینانه، تکنولوژی، تحقیق و توسعه، شرایط بازار، سیاستگذاری و قانونگذاری
اگانیسجان[12] 2011 ساختار- کارکرد محیط، ویژگی­های شخصیتی، امکانات، مهارت، الگوی رفتاری، آموزش

(مأخذ: رکن الدین افتخاری و همکاران، 1393)

[1] Capital

[2] Professional Services

[3] Business Support

[4] Alison

[5] Allen

[6] Asian Productivity Organization

[7] Zolt.n &Szerb

[8] Dabson

[9] Isenberg

[10] Jianzhong

[11] Nadim

[12] Oganisjana

متن کامل :

 نقش عوامل مرتبط با توسعه کارآفرینی در تعاونی‌های گردشگری؛ - دانلود پایان نامه ارشد

دانلود پایان نامه نقش عوامل مرتبط با توسعه کارآفرینی در تعاونی‌های گردشگری؛مطالعه موردی تعاونی‌های گردشگری استان مازندران