. مراحل بهبود جو سازمانی

. مراحل بهبود جو سازمانی

بهبود جو مؤسسات آموزش عالی یکی از نیازهای آشکار آموزشی است بسیاری از محققین وضعیت موجود را مأیوس کننده و نامطلوب تلقی می کنند. مثلاَ گودلد[1] (1994) اشاره به عدم وجود رابطه نزدیک بین مدیران‏‎، کارکنان و معلمین دارد. دارلینگ هاموند[2](1997)معتقد است که «قوانین و مقررات حاکم بر مؤسسات آموزشی به صورت متمرکز باعث شده که این مؤسسات بی روحیه، بی تفاوت و به طور کلی نسبت به اعضاء غیر حساس شوند». از سوی دیگر جو سازمانی مؤسسات آموزشی در میان سایر متغیرهای سازمانی مربوط به این مؤسسات از عوامل نادری است که می توان با بهبود آن به تحقق اهداف آموزشی کمک کرد. در این زمینه سکنی[3](2001) در رویکردی پنج مرحله ای[4] راهکارهایی جهت بهبود جو سازمانی به شرح ذیل ارائه داده است:

الف) درک / ابداع [5]: اولین مرحله از مراحل بهبود جو سازمانی یعنی درک[6] و ابداع[7] برنامه، درست از زمانی آغاز می شود که مسئولین و یا سایر کارکنان نظام آموزشی متوجه مسأله بهبود جو مؤسسه می شوند. این مرحله ممکن است مبتنی بر حدسیات و فرضیات و یا شاخص هایی باشد نمایانگر این است که جو مؤسسه در آن کیفیتی که باید باشد،نیست. به بیان دیگربین وضعیت موجود و وضعیت ایده آل شکاف و فاصله وجود دارد.

ب) تشخیص و سنجش مسائل[8] : به طور کلی همه مؤسسات به یک مدل جهت سنجش اثربخشی عملکردشان نیاز دارند. این مرحله به عنوان فاز سنجش نیازها[9] شناخته می شود. مسئولین نظام آموزشی می توانند جهت شناخت نیازها هم از ابزارهای کمی(پرسشنامه های جو سازمانی) و هم از ابزارهای کیفی(مانند رویکردهای مصاحبه) استفاده نمایند.

پ) تدوین راهبردها برای غلبه بر شکاف ها[10] : در این مرحله ازفرایند، طراحان و برنامه ریزان نیازمند: تدوین راه حل ها برای مسائل، اولویت بندی راه حل ها، تصمیم گیری در مورد راهبردها می باشند.

ت) بکارگیری راه حل ها [11]:  در این مرحله راه حلهای تدوین شده و اولویت بندی شده در مرحله قبل،برای حل مسائل آماده به کارگیری می باشد. نکته مهم این است که همزمان با کاربرد راه حل ها، اصلاحات لازم و مقتضی جهت رفع ابهامات و نقاط ضعف برنامه به کار گرفته می شود. مسئولین ضمن اجرا، باید از انعطاف پذیری لازم جهت تنظیم مجدد و اصلاح نقاط ضعف مورد نظر برخوردار باشند.

ث) نظارت /ارزشیابی[12] : در این مرحله برنامه مدونی برای ارزشیابی وضعیت حاصله جهت اطمینان از این امر که آیا راه حلها و اقدامات اصلاحی به کار گرفته شده منجر به بهبود امور شده است (بهبود وضع موجود) اجرا می گردد(گودرزی،1381).

[1]. Good lad ,I.I.

[2] Darling Hammond

[3] Svkny

[4].  Five – Stage approach

[5] Understanding / innovation

[6].  Sensing

[7]. Initiating

[8] Recognition and measurement issues

[9]. Needs Assessment

[10] Devising strategies to overcome gaps

[11] Application Solutions

[12] Monitoring / evaluation