منبع پایان نامه درباره نظام اجتماعی، انحرافات اجتماعی، انسجام گروهی

می‌کنند. در حال دوم در ضمن اینکه فرد از ارزش‌های جمعی پیروی می‌کنند، یعنی در جامعه وفاق قوی وجود دارد. فرد مرتکب کج‌رفتاری می‌شود. زیرا هنجارهای جامعه خود کج‌رفتاری را تشویق می‌کنند. در جامعه‌ای که دنبال کردن خواست‌های فردی زیاد مورد تأکید قرار گیرد، هنجارهای فردگرایی که مورد قبول هم هست، باعث تشویق فرد به کج‌رفتاری می‌گردد (ممتاز، 1381: 57ـ55).
رابرت کی مرتون15 جامعه‌شناس آمریکایی نظریه دورکهایم را در این جهت تکمیل می‌کند. او می‌گوید آنومی حاصل شرایط نابسامان ساختاری است. وضعیتی که بین اهداف و هنجارهای فرهنگی (نیازها و ارزش‌های اجتماعی) و امکانات موجود در بستر هر قشر اجتمعای، تفاوت فاحش وجود داشته باشد. در یک جامعه پایدار یک تعادل بین اهداف اجتماعی ـ فرهنگی و راههای پذیرفته شده از سوی عامه مردم برای دستیابی به آنها وجود دارد. آنومی وقتی شروع می‌شود که این رابطه متعادل، به هم بخورد. بنابراین آنومی از نظر مرتون حاصل شرایطی است که در آن هنجارها به عنوان شیوه‌های جمعی حصول موفقیت نمی‌توانند به خوبی عمل کنند. در نتیجه شیوه‌های فردی برای رسیدن به موفقیت جایگزین می‌شوند (پویافر، 1390).
در هر حال مرتون، یکپارچگی و انسجام اجتماعی را حالتی در یک نظام اجتماعی یا جامعه تعریف می‌کند که میان این‌دو ساخت اساسی یعنی اهداف و وسایل نهادی شده تعادل برقرار باشد و البته این تعادل، حالت نسبی دارد و بر خلاف نظریه کارکردی کلاسیک مطلق نیست. در چنین جامعه‌ای، برای اکثر افراد آن برای نیل به موفقیت و اهداف اساسی فردی و اجتماعی مشکلی ندارد و تقریباً اکثریت می‌توانند از طریق هنجارها و مقررات اجتماعی معمول و مرسوم به موفقیت دست یابند. اما از نظر مرتون یک جامعه یا نظام اجتماعی می‌تواند در حالت سوء یکپارچگی به سر برد. سوء یکپارچی وضعیتی است که در آن تعادل ساختاری در تهدید قرار گرفته باشد. وضعیتی که در آن تأکید بر وسایل نهادی شده کمتر از تأکید بر اهداف نهادی شده باشد. در چنین وضعیتی از طریق نهادهای تعلیم و تربیت و رسانه‌ها روی شخصیت آرمانی جامعه تأکید و تبلیغ بسیار می‌شود و تحرک اجتماعی فراوانی از افراد به سوی آن شخصیت آرمانی انتظار می‌رود. اما برای همگام و اکثریت افراد آن جامعه راهها و شیوه‌های نیل به این هدف آرمانی فراهم نیست. موانع جدی بر سر نیل هنجارمند افراد به سوی موفقیت مطلوب وجود دارد (معیدفر، 1379: 33).
او معتقد است که در بعضی از ساخت‌های اقتصادی و اجتماعی فرصت‌های قانونی برای به دست آوردن چنین موفقیتی (مثلاً شغل و تحصیل) به‌طور همگانی و عادلانه در جامعه توزیع نشده است. اگرچه بیشتر مردم می‌توانند بعضی از مشاغل را به دست آورند، ولی توانایی دسترسی به مشاغل بالا فقط برای افراد خاصی فراهم است؛ برای مثال فرد جوانی که توانایی‌هایش در حد متوسط است شانس کمی برای کسب ثروت و شهرت از راههای قانونی و مشروع دارد، در نتیجه راه تخلف از قانون را برای رسیدن به آن موفقیت انتخاب می‌کند؛ بنابراین جرم از ساختار اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جامعه نشأت می‌گیرد. همه اعضای جامعه در ارزش‌های مشترک سهیم‌اند و وفاقی جمعی درباره ارزش‌ها در جامعه وجود دارد، ولی چون اعضای جامعه به لحاظ ساختاری اجتماعی در موقعیت‌های مختلفی قرار می‌گیرند، برای درک ارزش‌های مشترک فرصت‌های مساوی ندارند و چنین وضعی ممکن است موجب انحرافات اجتماعی شود (احمدی، 1384: 51). بنابراین واکنش‌های زیر از سوی افراد جامعه که ناشی از رفتارهای بین اهداف فرهنگی و راه ها و وسایل دستیابی به آن اهداف است، انجام می‌شود:
1ـ همشکلی16: این رفتار اجتماعی وقتی به وجود می‌آید که بین اهداف (یعنی: نیازهای تولید شده در فرهنگ و جامعه) و امکانات (یعنی: ارضای آن نیازها) در هر قشری، هماهنگی وجود داشته باشد.
2ـ نوآوری17: وقتی فقط اهداف پذیرفته شوند، اما نه امکانات و طرق دستیابی به آن، در آن صورت مرتون آنرا نوآوری می‌نامد. و راه ها و وسایل غیر مشروع و غیر قانونی را انتخاب کرده‌اند.
3ـ در جائیکه ابزار و امکانات پذیرفته می‌شوند، اما نه اهداف، مرتون آنرا پیروی و رعایت عادات و رسوم18 می‌نامد. در این مورد عموماً به رفتار افراد بوروکراتیک اشاره می‌شود و یا کسانی که در قالب‌های کلیشه‌ای، تمام کوشش خود را به عمل می‌آورند که ذره‌ای ریسک نکنند و قوانین را بدون درک محتوای آن، در جزئیات عمل وارد نمایند.
4ـ وقتی هر دو (هم اهداف و هم امکانات دستیابی به آن) نفی شوند، مرتون آن رفتار را عزلت19 گزیدن یا بی‌تفاوتی20 می‌نامد. این رفتار در معتادان به مواد مخدر و الکلی‌ها دیده می‌شود.
5ـ یک نوع رفتار دیگر شبیه نوع قبل، آنست که افراد هم اهداف موجود و هم امکانات موجود را نفی می‌کنند، اما در مقابل اهداف و امکانات دیگری را قبول دارند. در آن صورت مرتون این طبقه را شورش21 می‌نامد (رفیع‌پور، 1380: 241ـ231).
منتقدین مرتون معتقدند که اگرچه مرتن تا حدودی نظریه آنومی دورکیم را توسعه داده و به نارسایی‌های موجود در فرهنگ و ساخت اجتماعی توجه نموده و در تبیین انحرافات اجتماعی، آنومی را از منظر گسیختگی در ساخت فرهنگی نگریسته است، ولی در بیشتر رفتار مجرمانه و بزهکارانه گروههای فقیر و محروم جامعه را بررسی کرده که از ویژگی‌های رهیافت محافظه‌کارانه موجود در تبیین‌های ساختی ـ کارکردی است. این درحالی است که گروههای موفق و ثروتمند جامعه نیز مرتکب جرم و بزهکاری می‌شوند که جرایم یقه سفیدان نمونه‌ای از انحرافات اجتماعی این گروههاست؛ بنابراین نظریه مرتون توانایی تبیین جرایم سازمان یافته افراد طبقات بالا و برگزیدگان قدرت نظیر اختلاس و ارتشا را ندارد. به علاوه، مرتون افراد را در موقعیت‌های ثابتی فرض می‌کند که برخی مناسب برای همنوایی و برخی مناسب برای انحراف اجتماعی‌اند. این در حالی است که در واقعیت اجتماعی افراد نقش‌هایی ایفا می‌کنند که در بسیاری از موارد مختلط و آمیخته است (احمدی، 1384: 53).
2-15-3-3- بی‌هنجاری تالکوت پارسونز22
جامعه‌شناس آمریکایی، تالکوت پارسونز، اظهار می‌دارد که بی‌هنجاری حالتی است که در آن تعداد زیادی از افراد در مقیاس گسترده‌ای فاقد انسجام گروهی تعیین شده توسط الگوهای نهادی و ثابت، که لازمه بقای فردی و کارکرد مطلوب در نظام اجتماعی مستقر می‌باشد، هستند. از آنجا که فقدان انسجام مانع از تحقیق ثبات فردی می‌گردد، عدم ثباتی که از آن ناشر می‌شود، به وجود آورنده نوعی پیشداروی روان بیمارانه‌ای از دیدگاه عده زیادی افراد است که در اندیشه کارکرد نظام اجتماعی هستند. در نهایت می‌توان نتیجه گرفت که بی‌هنجاری موجد نوعی بی‌نظمی در سطح جمعی است که از طریق اختلال در کارکرد نظام اجتماعی متمایز می‌شود.
بنابراین شرایط خاص فرهنگی به اتکاء الگوهای ثابت نهادی جامعه در کیفیت انسجام گروهی به مداخله می‌پردازد. اما در اینجا این سوال پیش می‌آید که مسأله بی‌هنجاری از کجا ناشی می‌شود؟ آیا تغییراتی در شرایط اجتماعی رخ می‌دهد و تعاریف قبلی از شرایط شکل گرفته را دگرگون می‌کند، و یا تحولاتی که در روش‌های جاری زندگی اتفاق می‌افتد، وضع را برای ایجاد بی‌هنجاری مناسب می‌کند؟ میزان معینی از بی‌هنجاری ضرورتاً با هر نوع نظام اجتماعی، شخصی و فرهنگی ملازمه دارد. به نحوی که هیچگاه نمی‌توان توافق مطلق و کاملی را میان این سه نظام در شرایط خاص جامعه مشاهده کرد. اما فقدان انسجام مجموعه این نظام در شرایط خاص جامعه وقتی مطرح می‌شود که میزان بی‌هنجاری از حد متعارف تجاوز می‌کند و نمی‌توان آنرا در ردیف محرک‌های پویایی فرهنگی به حساب آورد. به‌طوری که پارسونز اشاره می‌کند، عکس‌العمل‌های افراد در مقابل بی‌هنجاری، از طریق حالت فقدان تأمین عمومی که غالباً با بحران‌های ناشی از تشویش، نگرانی و پرخاشگری مرتبط است آشکار می‌شود (محسنی، 1390: 57)
2-16ـ مدل نظری پژوهش
جدول 2-3 مدل نظری پژوهش
بخش دوم
پیشینه تحقیق
4-1- تحقیقات داخلی
گل پرور و خاکسار (1387)عوامل اخلاقی و ارزشی مرتبط با عمل تحصیلی دانشجویان این تحقیق با هدف بررسی نقش اخلاق تحصیلی رفتار مدنی – تحصیلی وعدالت آموزشی و تعهد و فریبکاری در عملکرد تحصیلی دانشجویان دانشگاه به مرحله اجرا در آمد. برای دستیابی به هدف پژوهش 292 دانشجوی شاغل به تحصیل در دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه آزاد خوراسگان اصفهان جهت پاسخگویی به پرسشنامه های پژوهش به شیوه تصادفی ساده انتخاب شدند ابزار های پژوهش شامل پرسشنامه عدالت آموزشی و پرسشنامه اخلاق تحصیلی پرسشنامه رفتار مدنی تحصیلی و تعهد تحصیلی بوده است .در این پژوهش رضایت از نتیجه دو متغییر واسطه ای در پیوند میان عدالت آموزشی با فریب کاری تحصیلی و رفتار های مدنی – تحصیلی در دانشجویان در نظر گرفته شده اند.
اجاقی و کیوان ارا و سهرابی و پایی(1390) تحلیل آسیب شناسی تقلب و سرقت علمی براساس یک تحقیق کیفی امروزه با پدیدار شدن نهادی بنام دانشگاه که مسئولیت تربیت علمی و اخلاقی نسل تحصیل کرده و متخصص را بر عهده دارد دیگر ابعاد سرقت علمی به افراد خاصی محدود نمی ماند بنابراین شایسته است برای پیشگیری از روند رو به رشد پدیده تقلب علمی به ریشه ها پرداخت این پژوهش با استفاده از مصاحبه عمیق انجام شده است شرکت کنندگان صاحب نظرانی از اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان 89-90 بوده اند و نتایج این پژوهش علل موثر در شکل گیری تقلب و سرقت علمی در جامعه دانشگاهی در پنج گروه فرهنگی پژوهشی واقتصادی واجتماعی وآموزشی به دست آمدند و نتایج بدست امده در دو گروه عوامل بیرونی و درونی دسته بندی شدند عوامل درونی مربوط به استعدادها و ادراک و دریافت های خود شخص از طریق کانال های خانواده و جامعه بودند .
وکیلی فردو جبار زاده کنگر لویی و احمدی (1390)ویژگی های تقلب در صورتهای مالی
در این مقاله به بررسی ماهیت تقلب انواع متفا وت تقلب های صورت های مالی و چگونگی ارتکاب این تقلبها می پردازد .
خامسان و امیری (1390)بررسی تقلب تحصیلی در میان دانشجویان دختر و پسر
تقلب یا فریبکاری از پدیده های غیر اخلاقی فراگیر است که نظام این آموزشی از سالیان دور باآن روبه رو بوده و از بابت آن هزینه های زیادی را متحمل شده اند نتایج پژوهش نشان می دهد میانگین انجام تقلب در امتحانات کمتر از حد متوسط است و میزان تقلب در پسران بیش از دختران است و این پژوهش بصورت پرسشنامه در دو بخش تقلب در جلسات امتحان و تقلب در تکالیف درسی جمع اوری شد . و روش پژوهش توصیفی – مقایسه و جامعه پژوهش دانشجویان دانشگاه بیرجند بوده اند . نمونه پژوهش 400 دانشجوی دختر وپسر بوده اند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای از 4 دانشکده و 30 رشته تحصیلی انتخاب شدند ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته سنجش میزان و نگرش نسبت به تقلب بوده است .
علیوردی نیا و صالح نژاد(1392)بررسی عوامل موثر در اقدام به تقلب دانشجویان علیوردی نیا
اهمیت شناخت عوامل تاثیر گذار و راه های جلوگیری از گسترش تقلب موجب شدت گرفتن موجی از تحقیقات علمی با تمرکز بر ادبیات مرتبط با ادراکات دانشجویان از هزینه ها و منافع تقلب شده است . در پژوهش حاضر علاوه بر مطالعه میزان شیوع سه بعد تقلب در امتحانات تقلب در نگارش مطالب علمی تقلب در تکالیف کلاسی با استفاده از نظریه انتخاب عقلانی عوامل تاثیر گذار مرتبط با تصمیمات عقلانی دانشجویان برای مشارکت در تقلب بررسی می شود .جمعیت تحقیق حاضر دانشجویان دختر وپسر دانشگاه ارومیه بوده است . که به روش پرسشنامه و شیوه نمونه گیری طبقه بندی ساده با

دیدگاهتان را بنویسید