پایان نامه ارشد رایگان با موضوع دانشگاه تهران، استان مازندران، کوتاه مدت

عقیدهاند که کاهش ناگهانی در میزان لاشبرگ میتواند علت احتمالی کاهش تعداد کرمهای خاکی باشد. حضور و یا عدم حضور کرمهای خاکی به مواد آلی و لاشبرگ وابسته است. کرمهای خاکی فقط در عمق 10 – 0 سانتیمتری خاک مشاهده شدندکه میتواند به علت زمان نمونهبرداری (پاییز) باشد. کوچ و همکاران(2008)در تحقیقی در جنگل ممرز (مازندران) اظهار داشتندکه فصل بهار و پاییز میتواند شرایط مناسبتری برای افزایش تعداد و زیتودهی کرمهایخاکی باشد. با توجه به ایده گونزالز و همکاران192 (2007) میتوان نتیجه گرفت که ترکیبی از منابع غذایی، محیط غیر زنده و ویژگیهای رفتاری کرمهای خاکی توزیع آنها را در افقهای مختلف خاک تعیین مینماید. در کوتاه مدت عملیات بهرهبرداری بعد از تشکیل حفرهها، میتواند جوامع جانوری خاک را از طریق تغییر فیزیکی زیستگاه آنها و شرایط خرد زیستگاه به علت افزایش نور (نگرته – یان کلویچ و فراگاسو193، 2007) و فشردگی خاک، تغییر دهد.
نتایج بررسی حاضر در مورد تراکم کرمهای خاکی (جدول 4-8-7، 4-8-8، 4-8-9) مخالف نتایج تحقیق کوچ و همکارن(2010) در جنگل آمیخته راش – ممرز(مازندران) میباشد. با توجه به عدم وجود اختلاف معنیدار تعداد کرمهای خاکی در موقعیتهای مختلف در زمان نمونه برداری (پاییز)، میتوان گفت که ممکن است در فصول دیگر تغییراتی در تعداد آنها به وجود آید. اثرتغییرات فصلی بر فراوانی جانوران خاکزی به ویژه کرمهای خاکی شناخته شده است (دل پورته194، 2001 ). بنا بر این نتیجه این تحقیق دور از انتظار نمیباشد زیرا کیاسری و همکاران (2009) در مطالعهی خود روی جنگلهای طبیعی شمال (داربکلای مازندران) تغییرا ت فصلی در تعداد و زیتوده کرمهای خاکی را گزارش نمودند.
با توجه به متغیرهای مختلف مورد بررسی و عدم تفاوت معنیدار در حفرهها ( جدول 4-8-3-، 4-8-4) میتوان چنین اظهار نمود که شرایط نسبتاً مشابهی از لحاظ محیطی مانند رطوبت و دما بین حفرههای حاصل از شیوهی تکگزینی و توده جنگلی بهرهبرداری نشده در راشستان بالابند مورد نظر، وجود دارد. به طور کلی رطوبت کم و دمای زیاد شرایط نامساعدی برای کرمهای خاکی ایجاد مینماید (ناختر گال و همکاران2002). به عقیده کیل و کارمگان195 (2009 ) فراوانی و تنوع گونهای کرمهای خاکی به عواملی نظیر شرایط اقلیمی، به ویژه وقوع دورههای خشکی و یا سرما، تغییرات پوششگیاهی، بافت خاک و عناصر غذایی بستگی دارد. کرمهای خاکی در بسیاری از بومسازگانها که زیست مینمایند، به عنوان مؤلفه مهمی برای ارزیابی اثرات و تغییرات مختلف محیطی میتواند کاربرد داشته باشد ( پاولوتی196، 1999).
بهطورکلی میتوان نتیجه گرفت که حفرههای تاجپوشش به وجود آمده در اثر اجرای شیوه تکگزینی بعد از 8 سال از قطع درختان راش توانسته بر زیتوده کرمهای خاکی مؤثر باشد؛ هرچند این تغییرات منظم نبوده است.
5-2- نتیجهگیری
جنگلها به عنوان سیستمی پویا، همواره در معرض عوامل طبیعی و انسانی تخریب و بازسازی قرار دارند. شناخت این عوامل و چگونگی روابط بین جنگل و آنها در طول زمان میتواند راهکاری مناسب برای مدیران جهت اتخاذ تصمیم صحیح به منظور توسعه پایدار مناطق جنگلی باشد. اگر چه این تحقیق به دنبال مطالعه پویایی بومسازگان جنگل در داخل حفرهها و توده جنگلی مجاور نبود؛ اما اثر شیوهی تک گزینی درختی را روی حفرهها و تودهی مجاور به صورتی چندجانبه مورد ارزیابی قرار داد.
جنگلهای هیرکانی که تنها جنگل تولیدی در ایران به شمار میآیند؛ از دیر باز تحت تأثیر این عوامل بودهاند و با توجه به اهمیت زیست محیطی و اقتصادی این جنگلها، نیاز به شناخت عوامل تأثیرگذار و واکنش آنها به این عوامل به طور گستردهای در حال افزایش میباشد. شیوههای مختلف جنگلشناسی به منظور بهرهبرداری درختان در این جنگلها اجرا شده است و ارزیابی این شیوهها از راههای مختلف میتواند کمک بهسزایی در حفظ این منابع جنگلی نماید.
در تحقیق حاضراثر شیوه تکگزینی درختی اجرا شده در جنگل راشستان از طریق بررسی برخی ویژگیهای جنگلشناسی در فضاهای به وجود آمده (حفره) 8 سال بعد از اجرا مورد ارزیابی قرارگرفت. نتایج نشان داد که در حفرهها از نظر تعداد کل زادآوری اختلاف وجود دارد و بیشترین تعداد زادآوری مربوط به حفره خیلی بزرگ بود، هرچند بین حفرهها و توده مجاور تفاوتی وجود نداشت. ترکیب گونههای گیاهی در حفرهها و توده مجاور یکسان بود و در بیشتر شاخصها تنوع تفاوتی وجود نداشت. در حفرهها و بین حفرهها و توده مجاوراز نظر پهنای حلقههای رویشی اختلاف مشاهده شد. برای بیشتر مشخصههای درختان راش در حفره ها و توده مجاور آنها اختلافی مشاهده نشد. در حفرهها و همچنین بین آنها و تودهجنگلی مجاور از لحاظ ویژگیهای فیزیکو – شیمیایی خاک اختلافی مشاهده نشد و همچنین زیتوده و تنوع کرمخاکی با افزایش مساحت حفره، زیاد نشد و اختلافی بین حفره ها و توده مجاور وجود نداشت.
شایان ذکر است که اندازه حفرهها، عامل و مدت زمان تشکیل آنها و سایر عوامل بومشناختی دیگر در روند میزان تأثیرگذاری بر متغیرهای مختلف نقش بسیار مهمی را ایفا مینماید. براساس نتایج به دست آمده میتوان اذعان نمود که از نظر متغیرهای اندازهگیری شده در این بررسی، اجرای شیوه جنگلشناسی تکگزینی با موفقیت همراه بوده است و در آینده هم میتوان این شیوه را به کار برد.
5-3- پیشنهادات
1- با توجه به نقش حفرههای تاج پوشش در بومسازگان جنگل، مدیران جنگلداری در برنامهریزی امور جنگل به نظارت و مطالعه این حفرهها اقدام نمایند. پیشنهاد میشود هنگام قطع درختان در عرصههای جنگلی، مختصات محل قطع (به کمک GPS) و برخی از ویژگیهای درختان نظیر قطر تاج درختان، قطر کنده اندازهگیری وجهت افتادن درخت تعیین شده و در روی نقشهی حاصل در محیط سامانهی اطلاعات جغرافیایی ثبت شود.
2- حداکثر مساحت حاصل از قطع درخت و ایجاد حفرههای تاجپوشش 500 مترمربع جهت کسب شرایط مناسب زادآوری و حفظ گونههای گیاهی و تغییرات کم در خاک پیشنهاد میشود.
3- بر اساس نتایج به دست آمده و ضمن رعایت سایر عوامل بومشناختی، تداوم اجرای شیوه تکگزینی درختی در راشستانهای منطقه پیشنهاد میشود.
4- مقایسه و ارزیابی اثرات حفرههای حاصل از اجرای شیوه تکگزینی درختی با حفرههای به وجود آمده توسط سایر شیوههای جنگلشناسی روی متغیرهای مختلف زادآوری، خاک، تنوع گیاهی و سایر متغیرهای مؤثر در رشد درختان مورد توجه قرار گیرد.
5- جهت بررسی روند توالی در جنگل بعد از تشکیل حفرههای تاج پوشش طبیعی و مصنوعی، پوشش گیاهی، زادآوری، تغییر جمعیت کرمهای خاکی و ویژگیهای مختلف خاک در زمانهای مشخص پایش شوند.
6- بررسی و مطالعه ارتباط بین سیستم ریشهدوانی و شاخهدهی درختان در حفرههای تاجپوشش با پهنای حلقههای رویشی و سایر ویژگیهای این درختان پیشنهاد میشود.
7- مطالعه همه جانبه گیاهان و جانوران ریز و درشت در حفرههای تاج پوشش پیشنهاد میشود.
8-با بهرهبرداری درختان مسن شرایط مناسبی برای زادآوری درختان آشکوب فوقانی فراهم شود و در حفرههایی که فاقد زادآوری و یا دارای زادآوری کم میباشد، میتوان به کاشت نهال اقدام نمود.
منابع مورد استفاده
اسحاقی راد، ج.، زاهدی امیری، ق.، مروی مهاجر، م. ر. و متاجی، ا. 1388. ارتباط بین پوششهای رستنی با خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک در جوامع راش (مطالعه موردی: جنگل آموزشی – پژوهشی خیرودکنار نوشهر). فصلنامه علمی- پژوهشی تحقیقات جنگل و صنوبر ایران، 17(2)، 187-174.
امان زاده، ب.، امانی، م.، امین املشی، م. و صالحی، م.، 1385. بررسی زادآوری راش در حفرههای طبیعی جنگلهای اسالم. پژوهش و سازندگی در منابع طبیعی، 71 : 25-19.
امان زاده، ب.، امانی، م. و حسنی، م.، 1387. تیپولوژی و انبوهی زاداوری طبیعی راش در سلولهای ایجاد شده در طرح آزمایش اشکته چال (جنگلهای صفارود، رامسر). تحقیقات جنگل و صنوبر ایران، 16 (3) : 389- 378.
امینی ،م .، نمیرانیان ، م .، ثاقب طالبی، خ . و امینی ، ر. 1388. بررسی میزان همسانی مدل های رویش قطری درختان راش خزر. مجله پژوهش های علوم و فناوری چوب و جنگل ،16(4):23-1.
ایران نژاد، ا. و رحمانی، ر. 1388 .ارزیابی فراوانی و الگوی پراکنش عمقی کرم خاکی در برخی از تیپ های جنگل شصت کلاته. جنگل و فرآورده های چوب (منابع طبیعی ایران)، تابستان، 62(2) :157 – 145.
پور بابایی، ح. و دادو، خ . 1384. تنوع گونه ای گیاهان چوبی در جنگلهای سری یک کلاردشت، مازندران. مجله زیست شناسی ایران،.18(4) : 307-322.
پور بابایی، ح. و رنج آور، ع. 1387. تأثیر شیوه تدریجی- پناهی بر تنوع گونه های گیاهی در جنگلهای راش شرقی. تحقیقات جنگل و صنوبر، 16(1) :61-73.
تجدید نظر طرح جنگلداری تجن- تا لار، سری 6(الندان) ، حوزه آبخیز 70. 1383. وزارت جهاد سازندگی، سازمان جنگلها و مراتع کشور، اداره کل منابع طبیعی استان مازندران – ساری، صنایع چوب و کاغذ مازندران.
خطیبی، ن.1383. جنگلهای شمال در آستانه وداع. انتشارات شرکت سهامی انتشار، چاپ اول. 150صفحه.
دردی تکه، ق.، جلالی، س.غ.، حسینی، س.م. و طبری، م. 1382. مقایسه کمی و کیفی استقرار زاداوری طبیعی گونه های راش، ممرز و افرا در تودههای جنگلی تحت مدیریت با شیوههای تک گزینی درختی و گروهی (طرح جنگلداری دکتر بهرام نیا). مجله علوم کشاورزی و منابع طبیعی، 10 (4) : 125- 134.
رحمانی، ر. و صالح راستین، ن. 1379. بررسی فراوانی، پراکنش عمقی و تغییرات فصلی جمعیت کرم خاکی در تیپ های جنگلی بلوط – ممرز، ممرز و راش نکا. مجله منابع طبیعی ایران، 53(1) :37-49.
روانبخش، م.، اجتهادی، ح.، پور بابایی، ح. و قریشی الحسینی، ج. 1386. بررسی تنوع گونه های گیاهی ذخیرگاه جنگلی گیسوم تالش در استان گیلان. مجله زیست شناسی ایران. 20 (3) :218-229.
شعبانی، س.، اکبری نیا، م.، جلالی، س.غ. و علی عرب، ع. 1388. تأثیر اندازه عرصه های باز جنگلی بر تنوع زیستی گونه های گیاهی در منطقه جنگلی لالیس- نوشهر. مجله جنگل ایران،1(3) :125-135.
علیجانپور، ا.، اسحاقی راد، ج. و بانج شفیعی، ع .1388. بررسی و مقایسه تنوع گیاهان چوبی دو منطقه حفاظت شده و غیر حفاظتی ارسباران. تحقیقات جنگل و صنوبر ایران،17(1) : 125-133.
فلاح، ا.، زبیری، م.، جزیرهای، م.ح. و مروی مهاجر، م.ر. 1379. بررسی ساختار تودههای طبیعی راش در جنگل خیرودکنار(بخش گرازبن). مجله منابع طبیعی ایران، (53) :251-260.
فلاح، ا.، زبیری، م. و مروی مهاجر، م.ر.1384. ارائه مدل مناسب پراکنش تعداد در طبقات قطری توده های طبیعی راش شمال ایران(جنگلهای سنگده و شصت کلاته). مجله منابع طبیعی ایران، 58) 4) :813-821.
قمی اویلی، ع.، حسینی، س.م.، متاجی، ا. و جلالی، س. غ. 1386. بررسی تنوع زیستی گونههای چوبی و زاداوری در دو جامعه گیاهی مدیریت شده در منطقه خیرودکنار نوشهر. مجله محیط شناسی. 33 (43) : 101- 106.
قهرمان، ا. 1373- 1369. کورموفیت های ایران.، جلد 4-1، مرکز نشر دانشگاهی.
قهرمان، ا. 1375. گیاه شناسی پایه. جلد 1، 2. انتشارات دانشگاه تهران.
گلیج، ا.، جلیلوند، ح. پورمجیدیان، م.ر. طبری، م. و محمدی سمایی، ک. 1386. بررسی کمی زاداوری در حفره های ایجاد شده از اولین برش تکگزینی در شمشادستان مسکلی. مجله علوم کشاورزی و منابع طبیعی. 11(41 ) :465-471.
مبین، ص.1364 – 1354. رستنی های ‌ایران. جلد 3-1، انتشارات دانشگاه تهران.
محمدی، ج.، شتایی جویباری، ش.، حبشی، ه. و امیری، م. 1387. تاثیر شیوه تدریجی- پناهی بر تنوع گونه ای درختی در جنگلهای بلوط لوه

دیدگاهتان را بنویسید