پایان نامه رایگان درباره اقتصاد دانش، ارائه خدمات، عصر اطلاعات

پایه، زیرساختار فرهنگی جامعه نظیر گرایش به پذیرش ICT، آگاهی از کاربرد ICT برای افزایش بهره‌وری و بازده کاری
موارد فنی: بهره وری از فناوری های پیشرفته منجر به بسترهای توسعهالکترونیکی خواهد شد، بنابراین مهم است که دولت ها زیرساختار مخابراتی قابل اطمینان را به منظور نیل به بسترهای استقرار و توسعه الکترونیکی ایجاد کنند. به این معنا که لازم است به موضوعاتی همچون افزایش ضریب نفوذ اینترنت، تعداد کامپیوتر های شخصی، تعداد خطوط تلفن و سایر شاخص های مشابه در کشور توجه کنند. توانایی، کیفیت و قابلیت اطمینان شرایط فنی نیز در تحقق بسترهای توسعه الکترونیکی مهم هستند. (نیلی و همکاران، 1381)
2-21- مولفه‌های مرتبط با بسترهای استقرار و توسعه الکترونیکی
مولفه های متعددی وجود دارند که روی هم رفته منجر به آمادگی الکترونیکی یک کشور می گردند.در این میان چهار مولفه عمده در آمادگی الکترونیکی یک کشور نقش حیاتی دارند.توجه ویژه به این مولفه هادر هر برنامه امادگی الکترونیکی ضروری است.این مولفه ها شامل شهروندان،بنگاه های اقتصادی،دولت ها و زیر ساختار می گردند.همه این مولفه ها با یکدیگر ارتباط داخلی داشته و لازم است با هم هماهنگ شوند. (Coucleis,2001)
جزییات بیش‌تر این مولفه‌ها به شرح زیر هستند:
الف) دولت
دولت‌ها از مهم‌ترین اجزای آمادگی الکترونیکی در کشورها محسوب می‌شوند، بنابراین بسیار حیاتی است تا کارکردهای دولت با یکدیگر هماهنگ شده و چالش‌هایی که در اقتصاد دیجیتال مطرح هستند، مدنظر قرار گیرند. شهروندان بایستی قادر به دسترسی آسان به خدمات دولتی باشند که این امر باعث صرفه‌جویی در زمان خواهد شد. آمادگی الکترونیکی بدون وجود یک سیاست ملی فناوری اطلاعات برای بخش‌های مختلف شامل: آموزش، بهداشت و درمان، بخش‌های دولتی و خصوصی حاصل نخواهد شد.
ب) زیرساختار
آمادگی الکترونیکی بدون داشتن زیر ساختارهای مطمئن در یک کشور حاصل نخواهد شد. زیر ساختارهای مختلفی شبیه زیرساختارهای فنی و مخابراتی (شامل نرم‌افزارها و سخت‌افزارها)، زیر ساختارهای حقوقی و زیرساختار نیروی انسانی مطرح هستند. وجود چنین زیرساختارهایی موجب تسهیل دسترسی به آمادگی الکترونیکی دولت، بنگاه‌های اقتصادی و افراد می‌شود.
ج) شهروندان
این مولفه شامل عناصر انسانی موثر در آمادگی الکترونیکی یک کشور است و بایستی مواردی از قبیل سطوح سواد و گرایش آنها به پذیرش فناوری اطلاعات مدنظر قرار گیرند. بدون شک هر گونه تلاش برای نیل به آمادگی الکترونیکی در یک کشور برای ارایه خدمات مورد نیاز به شهروندان انجام می‌پذیرد. بنابراین لازم است برنامه‌های آموزشی مختلفی در ارتباط با توسعه سواد اطلاعاتی شهروندان وجود داشته باشد تا بتوانند از کاربردهای مختلف فناوری اطلاعات بهره‌مند شوند.
د) بنگاه‌های اقتصادی / شرکت‌ها
یکی دیگر از مولفه‌های نیل به آمادگی الکترونیکی، بنگاه‌های اقتصادی یا شرکت‌ها هستند. بنگاه‌های اقتصادی باید با یکدیگر هماهنگ شوند تا پردازش فرآیندهای تعاملی آنها آسان شوند. بنگاه‌ها نیازمند ارتباط سریع با دولت‌ها و شهروندان هستند تا بتوانند محصولات و خدمات خود را به آسانی عرضه کنند. آمادگی الکترونیکی فرصت‌هایی را برای توسعه آنها در سطح جهان فراهم می‌کند. به کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در عملیات روزانه، باعث به روز شدن بنگاه‌های اقتصادی در بازارهای بین‌المللی مختلف خواهد شد. (نیلی و همکاران، 1381)
2-22- فرآیند مرتبط با بسترهای استقرار و توسعه الکترونیکی
• تدوین برنامه تعیین اهداف کمی و کیفی توسعه ICT در سطح شهرداری(شامل شبکه ها،سخت افزارها، سیستم ها،مهارت ها و…)
• گزینش مدل ارزیابی آمادگی الکترونیکی شهرداری با توجه به اهداف
• انجام ارزیابی آمادگی الکترونیکی
• تهیه و تدوین راهبرد یا استراتژی و برنامه اجرایی مبتنی بر نتایج آمادگی(ICTMP)
• اجرای برنامه (ICTMP).. (فتحیان، 1384) (البدوی، 1386)
شکل 2-5: عملیات فرایند توسعه آمادگی الکترونیکی
2-23- ارزیابی بسترهای استقرار و توسعه الکترونیکی
در عصر اطلاعات، ارزیابی بسترهای استقرار و توسعه الکترونیکی کشور ها و سازمان ها به منظور برنامه ریزی برای توسعه قابلیت های لازم (از جنبه های مختلف فنی و سازمانی)، به طور روز افزون اهمیت پیدا می کنند. به همین دلیل، تاکنون مدل های بسیاری برای ارزیابی بسترهای استقرار و توسعه الکترونیکی توسط نهادها، سازمان ها و دانشگاه های مختلف عرضه و به کار گرفته شده است. اگر چه ظاهرا همه این مدل ها به دنبال ارزیابی بسترهای توسعه الکترونیکی هستند، اما هر مدل با توجه به تعریفی که از این مفهوم ارائه کرده، شاخص های متفاوتی که برای سنجش بسترهای توسعهالکترونیکی ارائه داده، اهداف و جهت گیری های مختلفی که مد نظر داشته و روش های متفاوتی که برای این ارزیابی به کار گرفته، کاملا از مدل های دیگر متمایز می شوند.
برخی از این مدل ها بسترهای توسعه جوامع را برای زندگی در دنیای شبکه ای یا برای تجارت الکترونیکی اندازه گیری می کنند. برخی دیگر از آنها، کشورهای خاصی را مد نظر قرار داده و در نتیجه به دنبال ارزیابی بسترهای توسعه آن ها برای تجارت الکترونیکی یا رشد تجارت الکترونیکی در آن ها هستند.
دسته دیگر از ابزارهای ارزیابی بر روی گشور ها متمرکز شده و به دنبال ارزیابی ظرفیت های آن ها برای مشارکت اثر بخش در تحقق اقتصاد دیجیتالی جهانی هستند. تعدادی از این ابزار ها نیز به طور خاص، کشور های در حال توسعه را هدف می گیرند و در پی ارزیابی نفوذ فناوری اطلاعات و ارتباطات و به شکل خاص آن استفاده از اینترنت در این گونه از کشورها هستند.
برخلاف مدل های ارزیابی بسترهای استقرار و توسعه الکترونیکی بنگاه های متوسط و کوچک، مدل های متعددی برای ارزیابی بسترهای توسعه الکترونیکی در سطح جوامع و کشورها ارائه شده است. سازمان بریچ این مدل ها و روش های ارزیابی را به چهار دسته شامل ابزارهای مبتنی بر پرسشنامه، ابزارهای مبتنی بر مطالعات موردی، برآوردها و گزارشات گروه های ثالث و سایر مدل های ارزیابی بسترهای توسعهالکترونیکی تقسیم بندی کرده است.
الف) ابزارهای مبتنی بر پرسشنامه
این ابزارها از روش پرسشنامه ای برای ارزیابی استفاده کرده اند. برخی از آن ها به طور رایگان در سایت ها وجود دارند. سه نمونه از معروف ترین آن ها شامل مدل هایCID,APEC و CSPP هستند. این ابزارها براساس تعریفی که از بسترهای توسعه الکترونیکی دارند، نمره و یا رتبه خاصی از وضعیت موجود کشور ها ارائه می دهند.
ب) ابزارهای مبتنی بر مطالعه موردی
مطالعات موردی زیادی وجود دارند که به بررسی بسترهای استقرار و توسعه الکترونیکی کشورهای خاص می پردازند. بسیاری از آن ها می توانند به عنوان پایه ای برای ارزیابی بسترهای توسعه الکترونیکی به کار روند.برخی از این ابزارها شامل ITU,USAID و SIDA هستند.
ج) برآوردها و گزارشات گروه های ثالث
این گزارش ها به رتبه بندی کشورها بر مبنای اندازه گیری های مختلف برای ارزیابی بسترهای توسعهالکترونیکی یا رقابت الکترونیکی می پردازند. اگر چه برخی از آن ها اساسا مخصوص بسترهای توسعهالکترونیکی نیستند، اما به جنبه های مهمی از بسترهای استقرار و توسعه الکترونیکی توجه دارند. برخی از این گزارش ها از روش پرسشنامه استفاده می کنند و بسیاری دیگر از آن ها بر شاخص های آماری که از سایر منابع بدست آمده اند، تکیه دارند. تعدادی از این گزارش ها شامل McConnell International,Mosaic و Crenshaw and Robinson هستند.
د) سایر مدل های ارزیابی بسترهای استقرار و توسعه الکترونیکی
علاوه بر ابزارها و مدل های مختلفی که در بالا نام برده شدند، گروهی دیگر از روش ها و چارچوب ها نیز وجود دارند که می توان از آن ها برای ارزیابی بسترهای توسعه الکترونیکی استفاده کرد. این مدل ها با استفاده از ایده هایی که در گزارش ها و مقالات خاص بیان می شوند، برای ارزیابی بسترهای توسعه یک جامعه در پذیرش فناوری اطلاعات و ارتباطات به کار می روند. در جدول 2-5 خلاصه تعدادی از مدلهای مهم ارزیابی بسترهای استقرار و توسعه الکترونیکی آمده است.
جدول2-5: مدلهای ارزیابی بسترهای توسعه الکترونیکی
مدل
محققین (نویسندگان)
تمرکز
APEC(Asian Pacific Economic Cooperation)
گروه همکاری های اقتصادی آسیا و اقیانوسیه
بسترهای توسعهتجارت الکترونیک
CSPP(Computer System Policy Project)
پروژه سیاستگذاری سیستمهای کامپیوتری
زیرساختهای موجود
CID(The Center for International Development at Harvard and IBM
مرکز توسعه بینالمللی در هاروارد و IBM
جامعه
McConnell International
گروه مک کانل با همکاری اتحادیه خدمات و فناوری اطلاعات جهانی(WITSA)4
زیرساختار، اقتصاد دیجیتالی، آموزش و دولت
MQ(Mosaic Group)
گروه موزاییک
اینترنت
CIDCM
دانشگاه مریلند، مرکز توسعه بینالمللی و تعارض مدیریت
ارزیابی کیفی بر مبنای عملکرد پیشین و ضریب نفوذ جاری اینترنت
EIU(The Economist Intelligence Unit)
واحد متخصصان هوشمند اقتصادی
بسترهای توسعهکسب و کار الکترونیکی
IDC(International Data Corporation)
اتحادیه دادههای جهانی
زیرساختار
KAM(World Bank, Knowledge Assessment Matrix)
بانک جهانی، ماتریس ارزیابی دانش
اقتصاد دانشی
ITU(International Telecommunications Union’s Internet Country Case Studies)
اتحادیه ارتباطات از راه دور بینالمللی
ارتباطات از راه دور
USAID(US Agency for International Development)
آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده
دسترسی، دولت، مردم
Sida(Swedish International Development Cooperation Agency)
آژانس همکاری توسعه بینالمللی سوئد
آنالیز SWOT
NRI
مرکز توسعه بینالمللی در هاروارد و دادگاه اقتصادی جهانی
زیرساختار، جامعه الکترونیک، سیاستگذاری، اقتصاد دیجیتالی، آموزش، دولت
بخش پنجم: پیشینه تحقیق
فرایند توسعه و کاربری فناوری اطلاعات در بخش خدمترسانی با هدف ارائه خدمات برخط به شهروندان با ترسیم چشمانداز شهر الکترونیک و چگونگی توصیف استقرار آن آغاز شده است. این اقدام نه تنها در سه شهر بلکه در بسیاری از شهرهای دیگر کشورهای جهان همچون امریکا، استرالیا، مالزی، هند، سنگاپور(براون و برودنی5،2003.، سینگلا6،2002.، سوساتیجو و آسمورو7،2003.، مدخالید و عبدالکریم8،2003.، ونگ، ام.بی.ا، 2002) و سایرکشورهای فعال در زمینه کاربری فناوری اطلاعات نیز دنبال شده است.
اجرای طرحهای کلانی همچون تجارت الکترونیک، دولت الکترونیک، شهر الکترونیک و… در صورتی از اثربخشی لازم برخوردار خواهند بود که ذینفعان آنها امکان استفاده از قابلیتهای آن را داشته باشند و این معضلی است که به زعم بسیاری از صاحبنظران و محققان نه تنها در کشورهای توسعهنیافته بلکه در کشورهای توسعهیافته جهان نیز به عنوان یکی از موانع مهم استقرار شهر الکترونیک، مدیریت بخش عمومی را به چالش کشیده است(هاقص9، 2002، کهو10، 2002، لی11، 2003).
از طرف دیگر با توجه به اینکه حدود 2 دهه است که اهمیت و ضرورت انجام آمادگی الکترونیکی کشورها و سازمان ها مشخص گردیده است اما تاکنون در ایران هیچ گونه ارزیابی دقیق و مشخصی از آمادگی الکترونیکی برای شهرداری ها اجرا نشده است. البته باید توجه داشت که بهترین مدل وجود ندارد و مدل ها با توجه به اهداف و شرایط ساختاری، فرهنگی و محیطی به صورت اقتضایی عمل می کند و قابل تغییر هستند. از میان تحقیقات با اهمیت انجام شده مرتبط با موضوع تحقیقمان در سطح ملی می توان به تحقیقات زیر اشاره کرد:
در تحقیقی باقر نژاد و ستاری (1385)، مدلی برای ارزیابی بسترهای توسعه

دیدگاهتان را بنویسید