گستره نظری مربوط به استفاده مفرط از تلفن همراه

: گستره نظری مربوط به استفاده مفرط از تلفن همراه

تاریخچه تلفن همراه:

از دهه 1960 تفکر مستقل سازی تلفن، از حالت ثابت و به‌کارگیری آن در مکان‌های مختلف در کشورهای اسکاندیناوی گسترش یافت. کشورهای سوئد، دانمارک و نیز فنلاند از پیشگامان تلفن‌های سیار اتومبیل در جهان بودند که در اواخر دهه 1960 به بازارجهانی عرضه شد و در پی این موفقیت، کشورهای اسکاندیناوی در صدد برآمدند این سامانه را تکمیل نمایند(شرکت فن آوری خدمات سلامت ایرانیان، بی‌تا). در اوایل سال 1985 گروهی متشکل از 17 کشور اروپایی به نام (GMS) به‌وجود آمد تا به صورت هماهنگ طرح تلفن سیار دیجیتالی را اجرا نمایند. هر چند طبق انتظاراتی که از آنان می رفت موفق نشدند اما در نهایت موفق به ابداع سامانه‌ای شدند که در نوع و زمان خود بی عیب و نقص بود. در ابتدا قصد بر این بود که این سامانه جدید در اختیار کشورهای دیگر قرار نگیرد، اما هزینه‌های سنگین این طرح آنان را واداشت که برای جلب رضایت مشتری تلاش نمایند، تا از این طریق هزینه‌ها سرشکن شود. به دلیل نیازمندی سایر کشورها به فناوری جدید و بسیار کارآمد، تلفن همراه از سوی تمامی کشورها مورد استقبال قرار گرفت و در ظرف مدت کوتاهی این فناوری در سراسر جهان مورد بهره برداری قرار گرفت. یک دهه پس از ظهور پدیده تلفن سیار در جهان، ایران نیز در سال 1354- 1355 درصدد استفاده از این سامانه بر آمد و با بررسی‌هایی که از سوی شرکت مخابرات ایران و کارشناسان خارجی صورت گرفت این نتیجه حاصل شد که ایران سالانه کشش جذب 4 تا 5 هزار مشترک را دارد و اجرای طرح با 1000 شماره پیش بینی شد اما این تلاش در آن زمان ناکام ماند(شرکت فن آوری خدمات سلامت ایرانیان، بی‌تا).

در سال 1367 وزارت پست و تلگراف سابق، اقدام به طراحی تلفن سیار کرد و با یک تجدید نظر در این طرح، در سال 1372 تجهیزات آن خریداری شد و در مرداد ماه 1373 مرحله اول این طرح به ظرفیت 10,000 شماره ای آغاز به کار کرد. همزمان با اجرای این طرح در تهران، طراحی مقدماتی سامانه تلفن سیار در کرمان نیز آغاز شد که در مرحله دوم طرح، مقرر شد تهران ضمن اتصال به این شهرها با ورودی و خروجی زیر زمینی و دریایی کشور نیز مرتبط شود و جزایر قشم و کیش در مرحله دوم تحت پوشش این طرح قرار گیرند(شرکت فن آوری خدمات سلامت ایرانیان، بی‌تا).

طی سال های 1372 تا اوایل 1374 تعداد متقاضیان تلفن سیار بیش از 100 نفر نبود. چون این سامانه به هیچ عنوان برای مردم شناخته شده نبود و در شهریور 1374 هنگامی که آگهی نام نویسی در روزنامه های کثیر الانتشار کشور منتشر شد حدود 8 تا 9 هزار نفر ثبت نام نمودند. به عبارت دیگر استقبال چندانی از این سامانه پایه و ضروری در جامعه به عمل نیامد و حتی در محافلی با واکنش‌های منفی، تلفن همراه، سامانه ای زاید و تجملاتی عنوان شد(شرکت فن آوری خدمات سلامت ایرانیان، بی‌تا).

از بهمن 1374 چرخشی شگفت برای نام نویسی تلفن سیار پدیدار شد، به‌طوری‌که 200 هزار نفر متقاضی دریافت تلفن سیار شدند. تا سال 1382 در حدود 2 میلیون و 414 هزار تلفن همراه در داخل کشور به متقاضیان واگذار گردید(شرکت فن آوری خدمات سلامت ایرانیان، بی‌تا).

طی چند دهه اخیر استفاده از فناوری تلفن همراه[1] در سراسر جهان رواج و گسترش روز افزونی پیدا کرده است. به طوری که گزارشات اتحادیه بین المللی ارتباط از راه دور[2]( 2006، به نقل از پیترز و آلکمیندرز[3]، 2008؛ به نقل از عابدینی و زمانی، 1391) حاکی از این است که در سال 2006 در حدود 9/90 درصد از افراد کشورهای توسعه یافته و 4/32 درصد از افراد کشورهای در حال توسعه دارای تلفن همراه بوده اند. نتایج مطالعات انجام شده در مورد دانشجویان نیز نشان داده است که آن ها معمولاً از تلفن همراه خود بیش از 10 ساعت در هفته استفاده می کنند و در اکثر موارد، استفاده آن‌ها محدود به برقراری ارتباط از طریق مکالمه‌های صوتی و ارسال پیام کوتاه[4] است (آتر[5]، 2007؛ به نقل از عابدینی و زمانی، 1391). استفاده فراگیر از تلفن همراه توسط جوانان نوعی پدیده جهانی شدن است و می توان گفت این پدیده در ردیف اول قرار دارد (وی[6]، 2006).

 

علل استفاده از تلفن همراه:

به طور کلی مطالعات انجام شده در مورد علل و همبسته های استفاده از تلفن‌های معمولی دو نوع انگیزه را برای استفاده از آن مطرح کرده اند:

1) انگیزه های‌ ابزاری یا تکلیف‌مدار: به استفاده از تلفن برای انجام کارها، جستجوی اطلاعات و یا انجام تکلیف اشاره دارد.

2) انگیزه های درونی یا اجتماعی: اشاره به این دارد که افراد با هدف مصاحبت، دوستی و معاشرت با تلفن، با دیگران ارتباط برقرار می کنند(اوکیفی و سلانوسکی[7]، 1995؛ دیمیک و پاترسون[8]، 1994؛ به نقل از عابدینی و زمانی، 1391).

با این حال دلایل استفاده از تلفن همراه تا حدودی متفاوت از دلایل استفاده از تلفن معمولی است. برای مثال لویگ و وی[9] (2000؛ به نقل از عابدینی و زمانی، 1391) دریافتند افراد نه تنها براساس انگیزه‌های ابزاری، درونی و اجتماعی از تلفن همراه استفاده می کنند، بلکه انگیزه‌های پیروی از مد یا مدگرایی و همچنین انگیزه‌های مربوط به جایگاه و مرتبه اجتماعی نیز در این میان حایز اهمیت هستند.

مطالعه روبین، پیرس و بارباتو[10] (1988؛ به نقل از عابدینی و زمانی، 1391) نیز حاکی از وجود چند نوع انگیزه مختلف برای استفاده از تلفن همراه است که عبارتند از: شادی و کسب لذت، ابراز علاقه و عاطفه، فرار، آرامش و کنترل. آن ها این انگیزه ها را در دو طبقه کلی تر قرار داده اند:

1) انگیزه های دارای جهت گیری ارتباطی[11] نظیر عاطفه، کسب لذت، شادی و آرامش جویی

2) انگیزه های نفوذ شخصی[12] نظیر کنترل و فرار.

در این راستا، منطقی (1391 ؛ به نقل از عابدینی و زمانی، 1391) نیز چگونگی کاربری دانش‌آموزان پسر از امکانات جانبی تلفن همراه را مورد بررسی قرار داده است. نتایج تحقیق این پژوهشگر حاکی از این است که این دانش‌آموزان به طور عمده از تلفن همراه استفاده‌های تفریحی داشته‌اند.

به علاوه کوثری، یگانه و خیرخواه (1385؛ به نقل از عابدینی و زمانی، 1391) در توصیف کاربری جوانان از امکانات مختلف تلفن همراه اولویت‌های کاربری را ذکر کرده اند که عبارتند از:

اولویت اول) پیامک، صحبت درون شهری، ذخیره و گوش دادن به موسیقی

اولویت دوم) ساعت هشدار، عکس گرفتن، استفاده از بلوتوث[13]؛

اولویت سوم) بازی کردن، فیلم برداری، ذخیره کلیپ و فیلم و تماشای آن.

از سوی دیگر تلفن همراه رسانه‌ای دیجیتالی است که دامنه وسیعی از امکانات و روش‌ها را برای برقراری ارتباط‌های بین‌فردی پیش روی افراد قرار می دهد که ارسال پیام کوتاه، پست الکترونیکی، تلویزیون، تلفن همراه، رادیو، اینترنت و بلوتوث را شامل می شود. تلفن های همراه دارای ابزارهای متفاوتی نظیر دوربین عکاسی و فیلمبرداری، بازی های رایانه ای و Mp3 Player هستند. با این حال کارکرد اصلی تلفن همراه برقراری ارتباط بین دو فرد است (اقبال، 2010 ؛ به نقل از عابدینی و زمانی، 1391).

پژوهش منطقی (زیر چاپ؛ به نقل از عابدینی و زمانی، 1391) نیز از جمله پژوهش‌های داخلی است که به بررسی انگیزش دانشجویان دختر و پسر برای استفاده از تلفن همراه پرداخته است. نتایج این پژوهش که روی دانشجویان دانشگاه تربیت معلم صورت گرفته است نشان دهنده شش عامل به شرح زیر است:

  1. استفاده جهت تعمیق روابط بین شخصی.
  2. استفاده ارتباطی پیشرفته.
  3. استفاده‌های ابزاری از نرم افزارها.
  4. استفاده‌های فنی از تلفن همراه.
  5. استفاده‌های تفریحی از تلفن همراه.
  6. استفاده جهت آگاهی از زمان و تقویم.

نتایج پژوهش‌های انجام شده نشان داده‌اند که اگر چه نوع استفاده از تلفن همراه در دانشجویان دختر و پسر تفاوت معنادار دارد، اما میزان استفاده از تلفن همراه در آنان تفاوت معنادار ندارد. نتایج پژوهش‌ها در مورد نوع استفاده از تلفن همراه حاکی از این است که 91 درصد از دانشجویان دختر از ارسال پیام کوتاه برای ابراز احساسات، علاقه و عواطف به دیگران استفاده می کنند (اقبال، 2010؛ به نقل از عابدینی و زمانی، 1391).

طبق نظریه‌های مربوط به تفاوت‌های جنسیتی، مردان و زنان به طور کلی از یکدیگر متفاوت هستند و تفاوت آن‌ها یا جنبه عاطفی و احساسی و یا جنبه ابزاری دارد (پارسونز و بیلز[14]، 1955؛ به نقل از عابدینی و زمانی، 1391). اعتقاد بر این است که تفاوت‌های جنسیتی در رابطه با فناوری‌ها و استفاده از آن‌ها نیز حائز اهمیت است. به عنوان مثال واجسمن[15] (1991؛ به نقل از عابدینی و زمانی، 1391) معتقد است فرایندهای اجتماعی مختلف باعث شده اند که فناوری‌ها بیشتر مردانه باشند تا زنانه و یکی از دلایل آن مربوط به این است که طراحی این فناوری‌ها توسط مردان و براساس علایق مردانه صورت می گیرد. لذا در حال حاضر ادراک افراد از فناوری‌های جدید به صورت موضوعی برای تحلیل‌های جنسیتی درآمده است، به طوری که اعتقاد بر این است که مردان از تلفن همراه استفاده تکلیف مدار[16] دارند، در حالی که استفاده زنان از تلفن همراه به صورت شخص مدار[17] بوده و با هدف حرف زدن با دیگران صورت می گیرد (لوهان[18]،1997؛ بایلی و بارباتو[19]، 2003 ؛ به نقل از عابدینی و زمانی، 1391).

علاوه بر جنسیت، جایگاه اجتماعی- اقتصادی یکی دیگر از همبسته‌های استفاده از تلفن همراه است، به طوری که نتایج تحقیقات مختلف نشان داده است نوع و میزان استفاده از تلفن همراه در افراد متعلق به جایگاه اجتماعی – اقتصادی مختلف، متفاوت است (بلومن استوک و ایگل، 2011 ؛ توماس و همکاران، 2010 ؛ به نقل از عابدینی و زمانی، 1391). البته لازم به توضیح است که نتایج این تحقیقات در مورد ارتباط بین جایگاه اجتماعی – اقتصادی و استفاده از تلفن همراه تا حدودی مبهم و ناهمگون است. برای مثال نتایج تحقیق توماس و همکاران (2010) حاکی از این است که کودکان و نوجوانان متعلق به جایگاه اجتماعی – اقتصادی پایین نسبت به کودکان و نوجوانان متعلق به جایگاه اجتماعی- اقتصادی بالا، نه تنها دارای بیش از یک دستگاه تلفن همراه هستند، بلکه تعداد مکالمات بیشتر و طولانی‌تری نیز درطول روز دارند. در حالی که این نتایج در پژوهش مزیی، بنیی و مولر[20](2007؛ به نقل از عابدینی و زمانی، 1391) برعکس است.

 

آسیب شناسی تلفن همراه:

امروز تلفن همراه به عنوان یکی از مظاهر فناوری ارتباطی نوین در زندگی فردی و اجتماعی بشر جایگاهی قدرتمند دارد و جزو لاینفک مناسبات روزمره محسوب می‌شود، به‌طوری‌که می‌توان ادعا کرد برای بسیاری از افراد زندگی بدون آن امکان‌پذیر نیست یا دست‌کم مطلوبیتی ندارد. نفوذ کاربردهای تلفن همراه در شئون زندگی پدیده‌ای جهانی است و در جامعه ما با وجود فروکش کردن تب اولیه استفاده از آن، مقبولیتش به حدی رسیده که برخی مضرات این فناوری مدرن را مخفی و نادیده نگه می‌دارد (شرکت فن آوری خدمات سلامت ایرانیان، بی‌تا). برقراری ارتباط از طریق تلفن همراه هم دارای آثار مثبت و هم دارای پیامدهای منفی در حوزه‌های متنوع اجتماعی، فرهنگی، رفتاری، روان‌شناسی، پزشکی، قانونی، جزایی و… به آسیب‌زایی می‌پردازد و با کمی دقت و موشکافی می‌توان به دامنه تاثیر نامطلوب آن پی برد و آن‌را کاهش داده است (کاتز[21]، 2005؛ به نقل از عابدینی و زمانی،1391).

ورود سامانه‌های جدید فناورانه مبتنی بر امواج الکترومغناطیسی به زندگی روزمره انسان تاثیرات بیولوژیک بسیار خطرناکی بر سلامتی انسان دارد. امواج کوتاهی که انسان در داخل منزل و یا محل کار در معرض آن قرار می‌گیرد زیان‌های آشکاری به سلول ها و به ویژه گلبول های قرمز خون وارد کرده و خللی را در آنزیم‌های خون ایجاد می‌کند. برخی مطالعات علمی به احتمال تشدید خطر ابتلا به گلیوما در افرادی دلالت دارد که به مدت بیش از ده سال عادت داشته‌اند با گوشی تلفن همراه منحصراً با یک طرف گوش خود صحبت کنند. از طرفی آستانه شنوایی کسانی که از هندزفری به مدت طولانی در روز برای گوش دادن موزیک استفاده می‌کنند، آستانه شنوایی پایین‌تری دارند. دانشمندان با بررسی فعالیت مغز رانندگان دریافته‌اند مکالمه با تلفن همراه حین رانندگی توانایی مغز را برای هدایت خودرو و پردازش اطلاعات ترافیک به میزان 50 درصد کاهش می‌دهد. در این تحقیق از گروهی داوطلب خواسته شد با شبیه ساز رانندگی در بزرگراه رانندگی کنند و هم زمان با تلفن حرف بزنند. در همین حال الکترودها فعالیت مغز و حرکات چشم را در موقعیت‌های مختلف مانند هنگام اختلال در جریان ترافیک یا ترمز ناگهانی یک خودرو اندازه گیری کرد. در هر نمونه قدرت واکنش مغز به نصف رسید (شرکت فن آوری خدمات سلامت ایرانیان، بی‌تا). علاوه‌ بر این، اخیراً تاثیر منفی استفاده از تلفن همراه بر سلامت جسمی کودکان و نوجوانان مورد تاکید زیادی قرار گرفته است و نتایج پژوهش‌های انجام شده در این زمینه نیز از این موضوع حمایت می‌کنند (لتگب[22]، 2008؛ به نقل از عابدینی و زمانی، 1391).

 

استفاده افراطی از تلفن همراه:

امروز تلفن همراه به عنوان یکی از مظاهر فناوری ارتباطی نوین در زندگی فردی و اجتماعی بشر جایگاهی قدرتمند دارد و جزء لاینفک مناسبات روزمره محسوب می‌شود. بسیاری از محققان معتقدند استفاده بیش از اندازه از تلفن همراه در ذهن و اعصاب کاربران نوعی اعتیاد پدید می آورد که درست مانند اعتیاد به مواد مخدر، الکل، پرخوری، رابطه غیراخلاقی، بازی‌های رایانه‌ای و اینترنت مخرب است (حسینی،1384؛ به نقل از یاسمی نژاد و گل محمدیان، 1390).

وانگ، لى و چانگ[23] (2003؛ به نقل از گل‌محمدیان و یاسمی‌نژاد، 1390) رابطه معنى‌دارى را بین اعتیاد به اینترنت و وضعیت روان‌شناختى نامساعد از جمله تنهایى، افسردگى و رفتار جبرى یافتند. کروات، پترسون، لاندمارک[24] و همکاران( 1998؛ به نقل از گل‌محمدیان و یاسمی‌نژاد، 1390) نیاز دریافتند که استفاده از تکنولورى‌هاى ارتباطى جدید روابط اجتماعى افراد در حالت واقعى را کاهش داده و موجبات کاهش بهزیستى به واسطه تنهایى،افسردگى و انزوا را فراهم کرده است. کامیبپو و سوگیرا[25] (2005؛ به نقل از گل‌محمدیان و یاسمی‌نژاد، 1390) و بیل لیوکس، ون درلین، دآسرمونت[26] و دیگران(2007؛ به نقل از گل‌محمدیان و یاسمی‌نژاد، 1390) عنوان می‌کنند که ظرفیت‌های اعتیاد آوری تلفن همراه را نباید مورد غفلت قرار داد. وجود ابعاد بالینی و سوال این‌که چگونه سوء استفاده از اینترنت و تلفن همراه می‌تواند ناسازگاری روان‌شناختی را موجب شود، هنوز موضوع بحث است. شواهد نشان‌ دهنده آن است که استفاده مفرط از تلفن همراه مرتبط با الگوهای رفتاری دیگر از جمله بیدار ماندن در شب و اشتغال به تبادل پیام کوتاه و همچنین وابستگی عاطفی است که در ذهن کاربران ایجاد می‌شود. این یافته‌ها حمایت کننده تاثیر منفی استفاده مفرط از تلفن همراه و تاثیر منفی آن بر سلامت جسمی و روان‌شناختی دانشجویان است (کامیبیپو و سوگیر،2005؛ به نقل از گل‌محمدیان و یاسمی‌نژاد، 1390).

استفاده آسیب‌زا از تلفن همراه، وضعیتی است که با استفاده فراوان و اشتغال ذهنی از تلفن همراه مشخص می‌شود (جنارو، فلورس، گومز[27] و همکاران، 2007 ؛ به نقل از گل‌محمدیان و یاسمی‌نژاد، 1390). نتایج تحقیقات پزشکی که به تناوب درباره تاثیرات جسمی تلفن همراه صورت می‌گیرد به نفع این وسیله ارتباطی نیست. به‌هنجاری و سلامت روانی موضوعات اساسی در روان‌پزشکی کاربردی و نظری محسوب می‌شوند و سلامت روانی جنبه‌ای از مفهوم کلی سلامت است (سادوک و سادوک[28]،2003؛ ترجمه رفیعى و دیگران، 1384؛ به نقل از گل‌محمدیان و یاسمی‌نژاد، 1390). جهش روز افزونی نسبت به اعتیاد اینترنتی در ویرایش جدید راهنمای آماری اختلالات رواپزشکی(DSM) بوجود آمده است (بلوک[29]، 2008؛ به نقل از گل‌محمدیان و یاسمی‌نژاد، 1390). طبق اظهار نظر بلوک این اختلالات متعلق به وسواس فکری –عملی هستند و به عنوان یکی از موضوعات سلامت عمومی جدی در کره جنوبی و دیگر کشورهای آسیایی تبدیل شده است. موارد بالینی نیز در کشور آمریکا (بلک بسلر و اسچولسر[30] و همکاران، 1999؛ شاپیرا، گلد اسمیت، کک[31] و دیگران، 2000 ؛ شاپیرا، 2007؛ به نقل از گل‌محمدیان و یاسمی‌نژاد، 1390)، بریتانیای کبیر (گریفیس[32]،1998، 1996؛ به نقل از گل‌محمدیان و یاسمی‌نژاد، 1390) اسپانیا (سانز، کارمونا و مارین[33]، 2000؛ به نقل از گل‌محمدیان و یاسمی‌نژاد، 1390)، ایتالیا (ناردنی و کاگنونی[34]،2003؛ به نقل از گل‌محمدیان و یاسمی‌نژاد، 1390) نیز بدان پرداخته شده است. این بیماران مستعد درمان با درمان‌های شناختی و رفتاری اند (یانگ[35]، 2007 ؛ به نقل از گل‌محمدیان و یاسمی‌نژاد، 1390). یانگ عنوان می‌کند که معتادان به اینترنت شناخت‌های بسیار مشکل‌زایی را نسبت به غیر معتادین دارند که در استفاده آسیب زا اینترنتی نیز سهم دارد، زیرا مکانیزم گریز روان شناختی برای اجتناب از مشکلات ادراک شده و واقعی را فراهم می‌کند. تلفن همراه در کنار اینترنت، از اصلی‌ترین نشانه‌های این عصر جدید هستند. گرچه غالب پژوهش‌های اجتماعی، تلفن همراه را نادیده گرفته یا کمتر به آن پرداخته‌اند، اما به تازگی شاهد افزایش مطالعات جامعه‌شناختی در این حوزه هستیم (محمودی بختیاری و آدی‌بیک، 1388؛ به نقل از گل‌محمدیان و یاسمی‌نژاد، 1390).

به نظر مودی کاربران اینترنت ممکن است از افزایش تنهایی هیجانی رنج ببرند، ولی به واسطه اوقاتی که در جوامع مجازی از طریق اینترنت ایجاد می‌شود، تنهایی اجتماعی کمتری احساس می‌کنند. جوینسون (2003)، بر ضرورت اتخاذ نگرشی تعاملی در تحلیل رابطه انسان با فن‌آوری‌های ارتباطی پیشرفته تاکید دارد. اگر با توجه به مطالعات انجام شده پذیرفته شود که مجموعه واکنش‌ها نسبت به فن‌آوری‌های ارتباطی جدید بالنسبه یکسان است، یافته‌های پژوهشی موجود درباره اینترنت نیز قابل تعمیم به تلفن همراه است. بالطبع کاهش روابط اجتماعی، انزوای اجتماعی و افزایش احساس تنهایی برخی از کاربران افراطی تلفن همراه، یکی از محتمل ترین تبعات متعدد تلفن همراه خواهد بود. استفاده افراطی از تلفن همراه در برخی موارد در امور زندگی عادی فرد و حتی حالات و روحیات وی تداخل و به‌هم‌ریختگی ایجاد می کند. استفاده افراطی از آن باعث کاهش روابط فامیلی و تعاملات اجتماعی و احساس تنهایی و سایر مشکلات می‌شود. تمامی مشکلات زمینه افسردگی را در فرد گسترده تر می‌سازد. از طرف دیگر افسردگی و استفاده افراطی از تلفن همراه، هر دو روش زندگی ناسالمی هستند (کامی بیپو و سوگیرا[36]، 2005). در پژوهشی در زمینه بررسی جنبه‌های اجتماعی و روان‌شناختی ارسال پیام کوتاه از تلفن همراه لینگ و یتری[37] (2002؛ به نقل از لارامای[38]، 2007) به این نتیجه رسیدند که علت استفاده افراطی از این سامانه تاحدی به خاطر انگیزه افراد جهت حفظ و ارتقاء روابط اجتماعی و رفع احساس تنهایی است.

نتایج پژوهش آزوکی[39](2008) در آمریکا در ارتباط با پیام کوتاه تلفن همراه نشان داد، جوانانی که به طور افراطی و اعتیادگونه از پیام کوتاه تلفن همراه استفاده می کنند، سطوح بالایی از تکانش‌گری، احساس تنهایی و اضطراب اجتماعی را دارند.

[1] . mobile phone technology

[2] . International Telecommunications Union (ITU)

[3] . Peters, O., Almekinders, J. J.

[4] . Short Message Service (SMS)

[5] . Auter, P. J.

[6] . Wei

[7] . O”Keefe, G. J., & Sulanowski, B. K.

[8] . Dimmick, S., & Patterson. A.

[9] . Leug, L.,& Wei, R.

[10] . Rubin, R. B., Perse, E. M., & Barbato, C. A

[11] . relationally oriented

[12] . personal influence

[13] . bluetooth

[14] . Parsons, T., & Bales, R.

[15] . Wajcman, J.

[16] . task- oriented

[17] . person-oriented

[18] . Lohan, J. H.

[19] . Bailey, F., & Barbato, R.

[20] Mezei, G., Benyi, M., & Muller, A.

[21] . Katz, J. E.

[22] . Letgeb, N.

[23] . Whang ,Lee & Chang

[24] . Kraute , Patterson & Lundmark

[25] . Kamibeppu & Sugiura

[26] . Billieux, Van der Linden, D’Acremont

[27] . Jenaro, Flores & Gmَez

[28] . Sadock & Sadock

[29] . Block

[30] . Black , Belsare & Schlosser

[31] . Shapira,Goldsmith & Keck

[32] . Griffiths

[33] . Sanz ,Carmona & Marin

[34] . Nardone & Cagnoni

[35] . Young

[36] . Kamibeppu & Sugiura

[37] . Ling & Ytri

[38] . Laramie

[39] . Azukei