دانلود رایگان پایان نامه حقوق با موضوع دسترسی به اطلاعات

دانلود پایان نامه

2-5-2- جایگاه منطقه‌ایی آزادی اطلاعات 55
2-5-2-1- شناسایی آزادی اطلاعات در سازمان کشورهای آمریکایی 55
2-5-2-2-شناسایی آزادی اطلاعات در شورای اروپا 56
2-5-2-3-شناسایی آزادی اطلاعات در اتحادیه آفریقا 57
2-5-2-4-شناسایی آزادی اطلاعات در کشورهای مشترک المنافع 58
2-6- استثنائات وارد بر آزادی اطلاعات 59
2-6-1- اطلاعات ناقص، ناکافی و غیرمهم 61
2-6-2-امنیت ملی 61
2-6-3-حریم خصوصی 65
2-6-4- رعایت حقوق ناشی از مالکیت فکری 68
2-6-5- مخل به مبانی اسلام 70
2-6-6- مصالح و حقوق عمومی 71
فصل سوم: جمهوری اسلامی ایران و آزادی اطلاعات 74
3-1- قانون اساسی 76
3-2- قوانین عادی 77
3-2-1- مؤسسات مشمول حق دسترسی به اطلاعات: 79
3-2-2- آئین دسترسی 79
3-2-3- ترویج شفافیت 80
3-3- موانع و بایسته‌های آزادی اطلاعات در ایران 81
3-3-1- ارتقاء آگاهی عمومی و فرهنگ سازی در زمینه‌ی آزادی اطلاعات 81
3-3-1-1- نهادینه کردن آزادی اطلاعات و آموزش راهکارهای برخورداری از آن 81
3-3-1-2- اطلاع رسانی فعال توسط موسسات 82
3-3-1-3- علنی کردن نشستهای نهادهای دولتی 82
3-3-2- ایجاد و تقویت زیرساخت‌های تکنولوژیک و تقویت دولت الکترونیک 84
3-3-3- استقلال رسانه‌ها و منع سانسور 84
3-3-3-1- استقلال ساختاری 85
3-3-3-1-1- داشتن شخصیت حقوقی مستقل 85
3-3-3-1-2- استقلال مراجع دولتی تنظیم کننده فعالیت‌های رسانه‌ایی 86
3-3-3-1-3- استقلال محتوایی یا اختیاراتی 87
3-3-3-1-4- استقلال سیاسی رسانه ها 87
3-4- ارزیابی قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات 88
3-4-1- ارزیابی شکلی و ساختاری قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات 89
3-4-1-1- شرایط شکلی رسیدگی به تقاضای دسترسی به اطلاعات شهروندان 89
3-4-1-2- آئین رسیدگی به تقاضای شهروند 91
3-4-1-3- ساختار و نحوه‌ی عملکرد نهاد ناظر بر دسترسی به اطلاعات 93
3-4-2- ارزیابی ماهوی قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات 93
3-4-2-1- ابهام و اجمال در واژگان و تعاریف 94
3-4-2-2- تعارض برخی مفاهیم قانون با اصول کلی حاکم بر دسترسی به اطلاعات 95
3-4-3- نقص در ضمانت اجرا 96
3-4-4- محدودیت‌های حق دسترسی آزاد به اطلاعات 97
3-5- ضمانت اجرای دسترسی آزاد به اطلاعات 100
3-5-1- ضمانت اجرای کیفری در مورد اشخاص حقیقی 100
3-5-1-1- امحاء جزیی یا کلی اطلاعات 101
3-5-1-2- تخریب و ایجاد اختلال در داده ها 103
3-5-1-3- ممانعت از دسترسی 103
3-5-1-4- سرقت اطلاعات 104
3-5-2- مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در حقوق موضوعه ایران 105
3-5-3- مسئولیت مدنی افراد حقیقی و حقوقی 106
3-5-3-1- قانون اساسی 107
3-5-3-2- قانون مجازات اسلامی 107
3-5-3-3- قانون مسئولیت مدنی 108
3-5-3-4- قانون بکارگیری سلاح توسط نیروهای مسلح 108
3-6- نگاهی به وضعیت دسترسی آزاد به اطلاعات در قوای سه گانه و نهادهای دیگر 109
3-6-1- قوه مقننه 109
3-6-1-1- نقش قوه مقننه در دسترسی آزاد به اطلاعات 110
3-6-1-2- مراجعه مردم به نمایندگان 110
3-6-1-3- تحقیق و تفحص 111
3-6-1-4- نقش نمایندگی مجلس در دسترسی آزاد به اطلاعات 111
3-6-1-5- شورای نگهبان 112
3-6-1-6- جلوه هایی از دسترسی آزاد به اطلاعات در قوه مقننه 112
3-6-1-6-1- علنی بودن جلسات مجلس شورای اسلامی 113
3-6-1-6-2- علنی بودن مذاکرات مجلس شورای اسلامی 113
3-6-1-6-3- استثناء در علنی بودن (جلسه غیر علنی) 114
3-6-1-6-4- شرایط تحقق استثناء 114
3-6-1-7- اطلاع رسانی در قوه مقننه 115
3-6-2- قوه مجریه و دسترسی آزاد به اطلاعات 117
3-6-2-1- نقش رئیس جمهور در گسترش آزادی اطلاعات 117
3-6-2-2- قوه مجریه و جلوه هایی از آزادی اطلاعات 118
3-6-2-2-1- علنی بودن جلسات هیأت دولت 118
3-6-2-2-2- ابلاغ مصوبات 118
3-6-2-3- اطلاع رسانی در قوه مجریه 118
3-6-3- قوه قضائیه و دسترسی آزاد به اطلاعات 119
3-6-3-1- جلوه هایی از دسترسی افراد به اطلاعات در قوه قضائیه 122

3-6-3-1-1- علنی بودن دادگاه ها 122
نتیجه گیری و پیشنهادات 129
الف)نتیجه گیری 129
ب)پیشنهادات 132
پیوست ها: 134
الف. استفتائات از دفاتر مراجع تقلید: 134
ب. قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات 137
منابع و مآخذ 143
الف)کتب فارسی 143
ب)کتب عربی 145
ج)مقاله و پایان نامه 148
د)مقالات انگلیسی و سایت ها 151
فصل اول
کلیات تحقیق
طرح مسئله
بیان اهمیت مسئله
پیشینه تحقیق
سؤالات اصلی و فرعی تحقیق
فرضیه پژوهش

دانلود پایان نامه

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

روش تحقیق
تعاریف و اصطلاحات
مقدمه
حق آگاهی از جمله‌ی حقوق شهروندی است. این حق دارای ابعاد گسترده می‌باشد. از سویی حق جستجو یا دسترسی به اطلاعات را می‌توان یکی از ضروری ترین عناصر آزادی بیان دانست و از دیگر سو مردم سالاری نیز بدون تضمین حق آگاهی نمی‌تواند متضمن آینده ایی روشن باشد. امروزه آزادی اطلاعات و نتیجه‌ی آن حق دسترسی به اطلاعات، به عنوان یکی از حقوق بنیادین بشر محسوب می‌شود.
تضمین آزادی بیان و حق دسترسی آزاد به اطلاعات در اسناد بین المللی حقوق بشری مورد تصریح قرار گرفته است. از آن جمله می‌توان به ماده 19 اعلامیه‌ی جهانی حقوق بشر ، ماده 19 میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی و ماده 10 کنوانسیون اروپایی حقوق بشر اشاره نمود.
بهره مندی از آزادی بیان و دسترسی آزادانه به اطلاعات در زمره نسل اول حقوق بشر قرار دارند. برخورداری از حقوق نسل اول نیز مستلزم عدم دخالت حکومت در جریان این حقوق و آزادی‌ها از یک سو و تکلیف وی در پاسداشت آن‌ها و برخورد با متجاوزان از سوی دیگر است. به عبارت دیگراین حقوق بیشتر دارای مفهوم سلبی اند تا ایجابی.
در مقام توصیف، این آزادی‌ها از تعبیر آزادی حداکثری حتی الامکان استفاده شده است.
بدین معنا که هر کجا آزادی اطلاعات در تعارض با حقوق یا آزادی‌های دیگران باشد؛ همان جا منطقه ممنوعه حمایتی محسوب شده و نه تنها مورد حفاظت واقع نمی‌شود؛ بلکه مرتکب تجاوز به آن حقوق، متخلف محسوب می‌شود.
امروزه آزادی و حق دسترسی به اطلاعات جزو حقوقی است که به تحقق مفهوم شهروندی که یکی از موضوعات اصلی در گفتمان دموکراسی مشارکتی است کمک می‌کند. به واقع هر اندازه بر کمیت و کیفیت اطلاعات مقابل دسترس شهروندان افزوده شود به همان میزان دموکراسی فراگیرتر و مشارکت بیش تر می‌شود. بنابراین به رسمیت شناختن این حق نه تنها موجب تغییر ساختار حکومت‌ها که سبب تغییر در نقش سنتی دولت نیز می‌شود. به این معنی که دولت‌ها در پرتوی اجرای قوانین آزادی اطلاعات و حق دسترسی برخلاف گذشته که مالک اطلاعات بودند به تدریج به واسطه‌ای اطلاعاتی تبدیل خواهند شد. آزادی‌های فکری که شامل آزادی عقیده، آزادی مذهب، آزادی اخبار و اطلاعات، آزادی بیان، آزادی رادیویی و تلویزیونی،… می‌گردد به اعتبار اندیشه انسان است و بدان معنا می‌باشد که هر شخص حق دارد آن گونه که می‌خواهد فکر کند یا اعتقاد داشته باشد و اندیشه‌های خود را از راه‌های گوناگون بیان نماید بی آنکه با نگرانی، فشار یا تعرض از ناحیه‌ی دولت یا اشخاص روبرو شود.
به غیر از مفاهیم پایه‌ای حقوق بشر چون کرامت انسانی، تساوی آزادی که قانون اساسی ایران نیز مانند بسیاری از قوانین اساسی دیگر کشورها به آن پرداخته و به آن اشاره کند، در قانون اساسی مفاهیم و مصادیق متعددی از حقوق و آزادی‌های شناخته شده برای شهروندان که دولت متعهد به حفظ و اجرا وتقویت آن است.
1-1- طرح مسأله
در سالهای اخیر«آزادی اطلاعات» در مفهوم خاص خود یعنی«حق دسترسی آزاد به اطلاعات» به دلیل فواید و آثار مثبتی که شناسایی و اجرای این آزادی در برخی از کشورهای جهان داشته، توجه ویژه ایی را به خود جلب کرده است. رشد و توسعه روزافزون وسایل نوین ارتباطی همچون اینترنت نیز، منجر به فراگیر شدن این موضوع در سطح عموم و فراهم شدن امکان دسترسی آسان شهروندان به اطلاعات و اخبار شده و خلاء احتمالی آن در جوامع را محسوستر و افکار عمومی را به آن حساستر کرده است، لذا به دلیل وضوح مبانی این حق و فواید مترتب بر آن، سالهاست کشورهای مختلف تلاش کرده اند تا این حق را علاوه بر ذکر در قانون اساسی خود، به صورت قانونی مستقل و شفاف، تدوین نموده و بستر لازم برای اجرایی شدن آن را در سطح جامعه، فراهم نمایند. در واقع امروزه این حق به عنوان زیربنای مردمسالاری مطرح و موجب تحقیق کرامت انسانی، مشارکت عمومی، عدالت اجتماعی و همچنین شفافیت در ارکان حکومت می‌گردد. لذا به هر میزان که دولتها در مسیر دست یافتن شهروندان خود به اخبار و اطلاعات، محدودیت ایجاد کنند از عدالت دورتر و بیشتر در معرض فساد قرار می‌گیرند.
بر این اساس می‌توان قانون آزادی اطلاعات را یکی از مهمترین و مؤثرترین روشهای حمایت از آزادی اطلاعات و بسترساز نظارت همگانی بر فعالیت مؤسسه‌های دولتی و عمومی دانست که بر ابعاد گوناگون زندگی اجتماعی، از جمله سیاست، اقتصاد و فرهنگ عمیقا تأثیر می‌گذارد. کشور ما نیز پس از فراز و نشیبهای فراوان و با وجود اختلاف نظرهای مختلف، بعد از چهار سال تحقیق و مباحثه در سال 1388، با تصویب قانونی، تحت عنوان«انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات» به این خیزش جهانی پیوست، ولی تاکنون، آن گونه که شایسته است، ساز و کارهای اجرایی شدن این قانون فراهم نشده و انتظار قانونگذار و اهداف آن محقق نگردیده است و با موانعی جدی روبروست.
از این رو لازم است در جهت اصلاح رویه موجود، بایستهها و موانع تحقیق این آزادی و ابزار حمایتی آن، یعنی قانون آزادی اطلاعات به صورت دقیق بررسی و موشکافی گردد. این تحقیق می‌کوشد با رویکردی حقوقی و فقهی، آزادی اطلاعات راه مورد بررسی قرار دهد. تتبع در منابع فقهی، ما را به دلایل متعددی جهت اثبات حق آزادی اطلاعات رهنمون می‌سازد و مبین ماهیت و حدود آن می‌گردد. از این رو هر گونه وضع قانون و اعمال سیاست بدون نظر داشت به این مبانی، امری بیهوده و ناکارآمد است. موضوعی که به نظر پژوهشگران و سیاستگذاران داخلی به آن نگاه شایسته و بایستهای نداشتهاند و همین امر نیز، یکی دیگر از دلایل ناکارآمدی فعالیتها و قوانین موضوعه در این حوزه گردیده است.
2-1- بیان اهمیت مسأله
با توجه به آثار و فواید مثبت و رو به تزاید آزادی اطلاعات در حوزه حقوق شهروندی و منافع ملی، ضروری است حمایتهای قانونی از این حق ارتقاء یابد که تجلی آن را می‌توان در قانون آزادی اطلاعات کشور دانست. از این رو بررسی فقهی وحقوقی آزادی اطلاعات و توجه به حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، می‌تواند شاخص خوبی در جهت بررسی و ارزیابی قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات و نقشه راهی برای سیاستگذاری در این حوزه باشد، تا با در نظر گرفتن نقاط قوت و ضعف قانون مزبور، مبتنی بر بایستههای ملی و فقهی به اصلاح رویه‌های حقوقی و فرهنگی موجودِ کشور پرداخت.
3-1- پیشینه تحقیق
پژوهشهای فراوانی اعم از کتاب، مقاله و پایان نامه با موضوع آزادی اطلاعات و حق دسترسی انجام شده است نگارنده در این جا به اختصار به میزان ارتباط منابع با موضوع این پژوهش خواهد پرداخت.
کتابها: کاملترین کتابی که تا کنون در این موضوع نگاشته شده، کتاب«آزادی اطلاعات» اثر آقای دکتر باقرانصاری است. این کتاب در سال 1387 توسط انتشارات دادگستر منتشر شد. کتاب آزادی اطلاعات با رویکردی توصیفی و تطبیقی موضوع آزادی اطلاعات را بررسی می‌کند.
دومین کتاب فارسی در این حوزه کتاب«حقوق ارتباطات» کاری است مشترک از دکتر کاظم معتمدنژاد ودکتر رؤیا معتمدنژاد. با توجه به مطالب ارائه شده در این کتاب می‌توان کتاب حاضر را یکی از منابع فرعی موضوع آزادی اطلاعات دانست، نویسندگان کتاب از زوایای تاریخی و عملی به بحث و تحقیق در زمینهی حقوق ارتباطات پرداخته اند. در بخش کتابهای لاتین، منابع گسترده ایی به موضوع آزادی اطلاعات در کشورهای مختلف و با رویکردهای متفاوت پرداخته اند. کتابهای بسیاری نیز به بررسی تطبیقی حقوق ارتباطات و آزادی اطلاعات در سرتاسر جهان پرداخته اند. از این جهت کتاب«آزادی اطلاعات: بررسی تطبیقی قوانین» (Freedom of information: A comparative legal survey)نوشته ی«تابی مندل» به عنوان یکی از کتابهای مطرح در این زمینه، مورد توجه محققان قرار گرفته است. کتب پژوهشی فقهی در خبروخبرگزاری وامام خمینی ورسانه‌های گروهی اثر دکتر جواد فخارطوسی نیز با آزادی اطلاعات مرتبط است.
پایان نامهها:
پایان نامههایی که در حوزه آزادی اطلاعات نگاشته شده است آزادی اطلاعات را از جنبه‌های بینالمللی و حقوق بشری مورد بررسی قرار داده اند و جنبه‌ی فقهی آزادی اطلاعات مورد غفلت پژوهشگران قرار گرفته است.
مقالات مرتبط با آزادی اطلاعات در چند سال اخیر رشد قابل توجهی داشته است ولی به صورت شایسته جنبه‌ی فقهی آزادی اطلاعات مورد پژوهش و تحقیق قرار نگرفته است.
4-1. سوالهای اصلی و فرعی
(الف) سوال اصلی: جایگاه آزادی اطلاعات درفقه امامیه وحقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران چیست وچگونه تبیین می‌شود؟
(ب)سوالات فرعی:
1- آیا آزادی اطلاعات با سایر آزادیها ارتباط دارد؟
2-مبانی حق دسترسی آزاد به اطلاعات چیست؟
3- حدود و ثغور آزادی اطلاعات در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران وفقه امامیه چیست؟
4- ایرادات و نواقص قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات چیست؟
5- ضمانت اجرای دسترسی آزاد به اطلاعات چیست؟
5-1. فرضیه پژوهش
آزادی اطلاعات در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران در اصول هشتم و بیست و چهارم قانون اساسی به نظرمی رسد پذیرفته شده است.
در فقه امامیه آزادی اطلاعات قابل اثبات است.
آزادی اطلاعات با سایر آزادی‌ها همچون آزادی بیان ارتباط نزدیکی دارد.
در آزادی اطلاعات اصل، افشای همه‌ی اطلاعات می‌باشد و محدودیت‌ها یک استثناء است که باید در قانون ذکرشود.
6 -1. روش تحقیق:
الف)روش گردآوری اطلاعات: در این پژوهش با توجه به نوع تحقیق از روش کتابخانه ایی و میدانی، نگارنده به گردآوری اطلاعات پرداخته است.
ب)روش تحلیل داده ها: داده‌های این تحقیق به صورت توصیفی و تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است.
7-1. محدودیت‌های پژوهش:
در نگارش و تدوین این پژوهش، مهم‌ترین محدودیت کمبود منابع فقهی مرتبط با موضوع پایان‌نامه بوده است، البته در این پژوهش درحد توان و ظرفیت خود جنبه‌ی فقهی آزادی اطلاعات را مورد بررسی قرار داده‌ام.
7-1. تعاریف و اصطلاحات
7-1-1- اطلاعات: اطلاعات در لغت به معنای آگاهی یافتن واقف شدن بر کاری است. منظور داده ها در کلیه‌ی اشکال ممکنه است. اطلاعات می‌تواند در معنای حقایق و دستورالعملهای حکومتی باشد. ارزش اطلاعات در معنای اصطلاحی آن، مدتدار بودن و دقیق بودن آنهاست.

اطلاعات همچنین به معنای چیزی است که آگاهی را افزایش می‌دهد. اطلاعات به معنای نوع خاصی از اخبار، یعنی خبرهای مربوط به نیازمندیهای امنیتی دولت و محصولات اطلاعاتی نیز می‌باشد. مشخصه‌ی مهم این معنا، نیازمندیهای دولتها و پرورش یافته بودن اخبار عادی است در این رویکرد«اطلاعات» فقط به اخبار و داده هایی اطلاق می‌شود که طیّ فرآیندی بررسی و تحلیل و پردازش شده باشد، بنابراین اطلاعات را باید از اخبار و داده‌های خام تفکیک کرد.
7-1-2- حق دسترسی آزاد به اطلاعات
براساس ماده 19 میثاق حقوق مدنی و سیاسی هر کس حق آزادی بیان دارد و این حق شامل آزادی جستجو، دریافت و انتقال اطلاعات و… بدون توجه به چگونگی ارائه آن به طور زبانی، نوشتاری، چاپی، هنری و یا به هر وسیله‌ی دیگری می‌باشد.
حق دسترسی آزاد به اطلاعات از اقسام حق آزادی بیان می‌باشد که برخلاف تصوّر ظاهری، منظور دسترسی به اطلاعات موجود در نهادهای دولتی است. دراین پژوهش منظور از آزادی اطلاعات معنای ذکرشده می‌باشد.
7-1-3- آزادی: رهایی از بردگی، در رابطه با قدرت عمومی، وضعی را گویند که آدمی در آن وضع بتواند قدرت خلاقانه‌ی خود را به عمل در آورد. همچنین آزادی عبارت است از حقی است که به موجب آن، افراد بتوانند استعدادها و توانایی‌های طبیعی و

Leave a Reply