۳- فصل سوم
۳-۱-روش تحقیق
۳-۱- روش تحقیق:
دستیابی به هدف های علمی یا شناخت علمی میسر نخواهد بود، مگر زمانی که با روش شناسی درست صورت بگیرد و به عبارت دیگر، تحقیق از حیث روش است که اعتبار می یابد نه موضوع تحقیق، لذا روش های تحقیق به عنوان هدایت گر جستجوهای علمی در دستیابی به حقیقت می باشند(خاکی ،۱۵۵:۱۳۸۴)
تحقیق حاضر از نوع نظریِ کاربردی(مقطعی) می باشد و شیوه گردآوری اطلاعات میدانی، با بهره گیری از روش اسنادی (کتابخانه ای) و پیمایش می باشد. و ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه آنلاین محقق ساخته می باشد که از دوقسمت، پرسش های مربوط به متغیر مستقل و سوالات مربوط به سنجش هویت اجتماعی به عنوان متغیر وابسته تشکیل شده است.
لازم به توضیح است پژوهش حاضر:
از نوع نظری،کاربردی (مقطعی) می باشد چرا که بر اساس نظریات جامعه شناسی و ارتباطات به بررسی تاثیرات شبکه اجتماعی کلوب دات کام بر ابعاد هویت اجتماعی کاربرانش پرداخته است.(لذا پژوهش از نوع نظری می باشد) ضمن اینکه هدف از انجام چنین تحقیقی علاوه بر آزمودن مفاهیم نظری مجرد(ذهنی) در موقعیت واقعی، همچون کلوب به آگاه سازی کاربران از تاثیرات این شبکه، و بهبود نوع حضور ایشان در شبکه کلوب و استفاده مناسب از فرصت های ایجاد شده در این شبکه می پردازد(بنابراین پژوهش حاضر از نوع کاربردی نیز می باشد)این پژوهش در محدوده زمانی سال۹۴-۱۳۹۳صورت گرفته است.(پژوهش مقطعی می باشد).
برای جمع آوری اطلاعات و داده ها از دو روش استفاده شده است :
بررسی تحقیقات انجام شده در این زمینه (مطالعه کتابخانه ای):
پژوهش اسنادی وکتابخانه ایی برای دستیابی به چارچوب نظری و آگاهی از پیشینه، اطلاع از ادبیات تحقیق لازم می باشد. در این روش با مطالعه تحقیقات، پایان نامه ها و کتاب هایی که در زمینه موضوع، چه در داخل وچه در خارج از کشور انجام شده است با جمع بندی و نتیجه گیری از آن ها و گزینش برخی از مطالبی مد نظرمان به جمع آوری اطلاعات پرداختیم.

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.

  • جمع آوری اطلاعات به صورت پیمایشی:

این روش عبارت از مطرح کردن یکسری پرسش برای مجموعه ایی از پاسخگویان که غالبا معرف جمعیتی بزرگ تر هستند، درمورد هر نکته ایی که اطلاع از آن برای محقق جالب است (کیوی وکامپنهود[۹۷]،۱۳۷۰) در پرسشنامه محقق به دلیل متعددی دست به نمونه گیری می زند، در پایان تحقیق ممکن است با توجه به برخی مطالعات آماری، نتایج حاصله را به کل جامعه آماری تعمیم دهد. اگر نمونه معرف جمعیت آماری، جمعیت بزرگی باشد تایید یا رد فرضیه با قاطعیت بیشتری صورت خواهد گرفت.(بیکرز[۹۸]،۱۳۸۸)
۳-۳-ابزار گردآوری اطلاعات:
پرسشنامه ابزار اصلی تمامی نظر سنجی هاست. تنها شیوه توزیع، جمع آوری و تحلیل داده هاست که تغییر می کند. امروز در کنار روش های سنتی چون اعزام پرسشگر به محل حضور جمعیت هدف برای انجام مصاحبه؛ ارسال و باز پس گرفتن پرسشنامه توسط پست و نیز تماس تلفنی با افراد هدف، نظرسنجی الکترونیکی نیز از جایگاه ویژه ایی برخوردار است.
مطابق این روش می توان پرسشنامه را از طریق شبکه اینترنت یا شبکه داخلی محل کار یا از طریق نامه الکترونیکی توزیع و جمع آوری کرد.
هزینه اندک، وسعت و سرعت توزیع ،دسترسی سریع و آسان به داده ها از جمله مزایای این نوع نظرسنجی است. و برای جمع آوری داده های این پژوهش نیز از روش نظرسنجی پیمایشی استفاده شده و ابزار مورد
استفاده نیزپرسشنامه است.«پیمایش،روشی برای بدست آوردن اطلاعاتی درباره ی دیدگاه ها و باورها، نظرات، رفتارها یا مشخصات گروهی از اعضای یک جامعه آماری از راه انجام تحقیق است» .(بابی[۹۹]،۱۹۷۳)
اما پیمایش و توزیع پرسشنامه نیز خود به شیوه های متعدد قابل اجراست که از آن جمله می توان به مصاحبه های شخصی، پیمایش های کاغذی، پیمایش های پستی، پیمایش های تلفنی، پیمایش با استفاده از دیسک پستی و پیمایش الکترونیک از طریق پست الکترونیک ویا طراحی صفحه ای در وب برای مراجعه افراد اشاره کرد(اعرابی، ۱۰۲:۱۳۷۹).
از آن جایی که فضای مجازی دارای مکان خاصی در دنیای واقعی نیست و فضایی بین رایانه ای و مجازی است و با لحاظ کردن این نکته که دسترسی به کاربران متنوع و متفاوت شبکه اجتماعی کلوب عملاً در دنیای واقعی به علت پراکندگی جغرافیایی آنان امکان پذیر نمی باشد و اصولاً مطالعه یک کاربر شبکه اجتماعی کلوب در فضای کاربری و در محیط مورد مطالعه، مناسب تر و پربازده تر است. با توجه به جامعه آماری و نوع مخاطب این پژوهش بهترین شیوه برای ارسال پرسشنامه در خواست همکاری و پاسخ دهی از طریق ارسال پیام خصوصی به کاربران برای سر زدن به پروفایل محقق و خواندن پرسشنامه و نوشتن گزینه مورد نظر پاسخگو (گذاشتن کامنت) می باشد.
با توجه به نوع مخاطب این پژوهش و اینکه دسترسی به اعضا تنها از طریق صفحات پروفایل ایشان و صندوق پستی داخلی تارنمای کلوب است؛ درمجموع با ارسال در خواست پاسخگویی و ورود به پروفایل محقق جهت پاسخ دهی و کامنت گذاری، به اعضای آنلاین کلوب، از طریق پیام خصوصی در ساعات مختلف شبانه روز شامل ساعت ۱۲تا ۶ صبح، ۶صبح تا ۱۲ ظهر،۱۲ظهر تا ۶بعداز ظهر و از۶ بعد از ظهر تا ۱۲ شب، طی مدت ۶۰ روز غیر متوالی در چهار ماه ارسال شد. در هر روز ۳۰ درخواست مشارکت در پژوهش از طریق پیام خصوصی به اعضای آنلاین قابل مشاهده(شبکه کلوب به طور تصادفی ۳۰ نفر از اعضای آنلاین را به نمایش می گذارد) در صفحه جستجوی اعضا ارسال گردید.
شیوه طراحی پرسشنامه نیز به این صورت بوده است که سوالات نظر سنجی به صورت سوالات بسته طراحی شده است. که از سوالات سه و چهارگزینه ای برای توصیف گرایش کاربران به کلوب، و سوالات مربوط به هویت اجتماعی ۵گزینه ایی و از طیف لیکرت تشکیل شده اند.
۳-۴- واحد تحلیل:
واحد تحلیل عبارت است از افراد یا چیزهایی که محققان اجتماعی ویژگی های آنان را مشاهده، توصیف و تبیین می کنند. (ارل ببی[۱۰۰]،۲۷۰:۱۳۹۰) به بیان دیگر در تعیین واحدهای تحلیل این سوال پیش می آید که متغیر وابسته به تحقیق، صفت چه چیزی یا چه کسی است؟ در واقع در پیمایش همواره لازم است که افراد محور( واحد تحلیل) مطالعه باشند. بلکه گروه ها، سازمان ها یا حتی کل جامعه را می توان محور مطالعه قرار داد(حسینی راد، عبدالهی،۵۷:۱۳۸۳)
با توجه به آن که موضوع این پژوهش« بررسی تاثیر شبکه اجتماعی کلوب بر هویت اجتماعی کاربران » می باشد لذا واحد تحلیل در این تحقیق، فرد ( کاربران کلوب) می باشد.
۳-۵-تعریف نظری وعملیاتی متغیرها
۳-۵-۱-تعریف نظری
۳-۵-۱-۱- متغیر مستقل:
در پژوهش حاضر متغیر مستقل شبکه اجتماعی کلوب می باشد که در بعد اجتماعی و سرگرمی و در خرده ابعاد مدت استفاده، میزان استفاده، نوع استفاده، انگیزه و هدف کاربران در استفاده از کلوب و موقعیت اجتماعی،اقتصادی ایشان و میزان مشارکت و فعال بودن آنها سنجیده می شود.
– شبکه اجتماعی:
شبکه اجتماعی ترکیبی از کنشگران (افراد، سازمان ها ، گروه ها و . . .) و روابط بین آنهاست. به عبارت دیگر شبکه اجتماعی الگویی از روابط است که کنشگران را به هم متصل می کند(شارع پور،۱۷۰:۱۳۸۸).
شبکه های اجتماعی، واژه ای است که برای نامیدن گروهی از افراد که در میان خود دارای ارتباطات وسیع و مستمر هستند و یک حلقه منسجم ارتباطاتی را تشکیل می دهند(صدیق بنای،۱۳۸۷).
البته شبکه اجتماعی، برای نامیدن سایت های اینترنتی نیز به کارمی رود. اصطلاح شبکه های اجتماعی را برای نخستین بار چی ای بارنز در سال ۱۹۵۴ طرح کرد. شبکه های اجتماعی اینترنتی پایگاه یا مجموعه پایگاه هایی هستند که امکانی فراهم می آورد تا کاربران بتوانند علاقه مندی های خودشان را با دیگران به اشتراک بگذارند. یک شبکه اجتماعی، مجموعه ایی از سرویس های مبتنی بر وب است که این امکان را برای اشخاص فراهم می آورد که توصیفات عمومی یا خصوصی برای خود ایجاد کنند و از میان توصیفات عمومی دیگر افراد، برای یافتن اتصالات جدید استفاده کنند(الیسون وبودی[۱۰۱]،۲۳:۲۰۰۷).
در واقع، شبکه های اجتماعی برای افزایش و تقویت تعاملات اجتماعی در فضای مجازی طراحی شده اند.
به طور کلی از طریق اطلاعاتی که بر روی پروفایل افراد قرار می گیرد، مانند عکس کاربر، اطلاعات شخصی و علایق (که همه این ها اطلاعاتی را در خصوص هویت فرد فراهم می آورد) برقراری ارتباط تسهیل می گردد. کاربران می توانند پروفایل های دیگران را ببینند و از طریق برنامه های کاربردی مختلف مانند پست الکترونیک و گپ با یکدیگر ارتباط برقرار کنند (پمپک[۱۰۲]،۲۲۹:۲۰۰۹).
شبکه های اجتماعی از طریق سایت های شبکه اجتماعی(اس ان ان اس)[۱۰۳] عموما و نه لزوما روی اینترنت ارائه می شوند. فناوری های شبکه اجتماعی برای یادگیری و استفاده ساده اند و در نهایت در بسیاری از حوزه ها استفاده می شوند تا سرعت تاثیر ارتباطات را بهبود بخشند(اشلنکریچ وسوری[۱۰۴]،۳۱۴:۱۰۱۲)
به طور کلی می توان گفت شبکه های اجتماعی پایگاه هایی هستند که از یک وب گاه ساده مانند موتور جستجوگر با اضافه شدن امکاناتی مانند گپ، پست الکترونیک و امکانات دیگر خاصیت اشتراک گذاری را به کاربران خود ارائه می دهندو محل گردهمایی صدها میلیون کاربر اینترنت است که بدون توجه به مرز، زبان، جنس و فرهنگ، به تعامل و تبادل اطلاعات می پردازند )سلطانی فر، ۱۳۸۹،ص۵۳ ) این شبکه ها به مردم امکان می دهد تا دانسته ها واطلاعات خود را به اشتراک بگذارند و ارتباطات را در جهان افزایش می دهند(توربان و همکاران،۲۰۱۰به نقل از اشرف[۱۰۵]،۱۸:۲۰۱۲)