در شرایطی که از طرفی هم با تشدید بی ­تفاوتی مسئولین و هم تشدید میزان گرد و غبارها مواجهه هستیم. مسئولین که به نظر عزم جدی در مقابله و کاهش میزان این ریز و درشت گردها ندارند، این حق مردم این استان ها باشد که از برخی تسهیلات بهره مند گردند.

 

 

    • تسهیلات رایگان بهداشتی و درمانی: وزارت محترم بهداشت و درمان باید تسهیلات درمانی رایگان در زمینه بیمارهای تنفسی و پوستی در اختیار مردم قرار دهد. هر چند شاهدیم این وزارت حتی از ارائه بروشورهای هشدار دهنده و آگاهی بخش تا یک ماسک دهان خودداری می نمایید. این طوری است که نیازست این وزارت تسهیلات لازم برای ارائه خدمات در خانه­ها را برای سالمندان تدارک ببیند.
برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت tinoz.ir مراجعه کنید.

 

  • تسهیلات اداری: با توجه به سختی شرایط کار در این استان­ها، بنظر حق مسلم تمامی کارمندان باشد که از تسهیلات سختی کار بهره­مند گردد و از مزایای افزون­تری از جمله یارانه سلامت برخوردار گردند. و از تسهیلاتی دیگری از جمله ساعت پایین کار اداری و… نیز منتفع شوند(باشگاه خبرنگاران، ۱۳۹۲٫ بهاری، ۱۳۹۲).

 

در ایران نیز علاوه بر پدیده‌هایی که به دلیل تأثیر سیستم‌های جوی باران‌زا استان­های درگیر را در کشور متأثر می‌سازد، پدیده گرد و غبار که در مواردی با غلظت قابل ملاحظه همراه بوده و گاهاً دید افقی را به ۱۰۰ متر تقلیل می‌دهد، در اکثر مواقع سال به خصوص در فصول گرم این مناطق کشور را با مشکلات جدی مواجه کرده است. مدفون ساختن مناطق مسکونی در زیر ماسه‌ها، از بین بردن زمین‌های کشاورزی و گسترش نواحی بیابانی، مدفون ساختن کانال‌ها و آلوده ساختن آب‌های سطحی، از دست دادن بافت­های گیاهی و کاهش فعالیت فتوسنتزی، کاهش دید، ایجاد اخلال در سیستم حمل و نقل، آفت­زدگی مزارع کشاورزی و باغات میوه، آلودگی هوا و بروز مشکلات و بیماری‌های تنفسی، و بیماری‌های عفونی و پوشش مسیرهای حمل و نقل از جمله خسارت­های ناشی از طوفان‌های گرد و غباری می‌باشند. استان خوزستان در جنوب غربی ایران در جوار خلیج فارس و اروند رود قرار دارد. دهمین استان کشور از لحاظ وسعت و دارای رتبه دوم تولید ناخالص داخل و رتبه اول تولید نیروگاهی در کشور می باشد که با اختصاص ۷۰% از سهم صادرات نفت کشور و تولید سالانه بیش از ۱۰ میلیون تن مواد پتروشیمی خوزستان را به یکی از مهم­ترین استان­های اقتصادی ایران تبدیل کرده است بیش از ۲۵/۱ میلیون هکتار از مساحت استان خوزستان را بیابان تشکیل می­دهد و از این نظر جز آسیب­پذیرترین استان­های کشور محسوب می­ شود چرا که اراضی بیابانی آن شامل ۱۱ شهرستان است و ۳۵۰ هزار هکتار از بیابان­ها را شن­های روان تشکیل  می­ دهند که شامل ۶ کانون فرسایش بادی است و کانون­های بحران­زای فرسایش بادی بیشترین خسارت­های مالی و زیست­محیطی را به منابع اقتصادی خوزستان وارد می­ کنند. اثرات پدیده‌های گرد و غبار ممکن است تا فاصله چند صد کیلومتری از منبع اصلی تداوم داشته و سبب بروز اثرات نامطلوب زیستی و بروز خسارات فراوان در زمینه‌های اجتماعی و اقتصادی گردد. پدیده گرد و غبار در چند سال اخیر بخش­های وسیعی از کشور ما را تحت تاثیر قرار داده و در پاره­ای از موارد منجر به مختل شدن کلیه فعالیت­های ساکنان شهرهای جنوبی و غربی گردیده است. این پدیده آب و هوائی اگرچه منشاء آن کشورهای عربی خلیج فارس و عراق است لیکن به سرعت زندگی شهری را در استان خوزستان تحت تاثیر قرار داده است. استان خوزستان کانون اصلی بحران ناشی از گردو غبار با منشا کشورهای عربی است. یکی از آثار مشهود این پدیده در استان خوزستان خساراتی است که بر زندگی شهری استان وارد کرده است (خمان، ۱۳۹۲). دراردیبهشت ۸۷ گرد و غبار شدید، تمام ادارات، سـازمان‌ها و نهادهای دولتی، مـراکـز آموزشی، دانشگاه‌ها و بانک‌های استان خوزستان را به تعطیلی کشاند. فقط مـراکز عرضه‌کننده خدمات درمانی، شامل مراکز بهداشتی، درمانی، آرژانس‌ها، آتش‌نشانی و دیگر مراکزی که خدمات حیاتی و ویژه دارند باز گذاشته شد(اداره کل حوادث و سوانح استان خوزستان، ۱۳۹۱). همچنین درابتدای اسفند ۸۸ پدیده گرد و غبار شدید هوا مراکز آموزشی و اداره‌های استان خوزستان را دو روز تعطیل کرد و میـزان انـتشار گرد و غبار استان به بیش از۳۲۰۰ میکروگرم برهرمتر مکعب یعنی ۳۷ برابر حد مجاز رسید، طی گزارش دیگری در ۱۶تیر ۸۸ به‌ علت وقوع پدیده گرد و غبار و افزایش ذرات آلاینده تمامی مراکز دولتی، ادارات و سازمان‌های استان خوزستان تعطیل شد. درمرداد ماه ۹۱ تعداد روزهای بیشتر ازحد مجاز ذارت معلق، ۱۵ روز اعلام شده است(اداره کل حفاظت محیط زیست استان خوزستان، ۱۳۹۱).
عکس مرتبط با محیط زیست

 

۷-۵-۲- روش­های متفرقه برای کاهش انتشار گرد وغبار

 

برای جلوگیری از انتشارهای کوتاه مدت گرد و غبار باید قبل از انجام هر گونه عملیاتی که سطح زمین را دچار اختلال می­نماید از روش­های مختلف از جمله آب پاشی با تانکر و شیلنگ استفاده نمود. این روش­های کنترل کوتاه مدت می ­تواند با توقف عملیات­ها در شرایط بادهای پر سرعت تکمیل شوند. سطوح ایجاد کننده گرد و غبار می­توانند برای مدت طولانی­تر توسط سنگ­فرش کردن مسیرهای خاکی یا استفاده از متوفق کنندگان شیمیایی گرد و غبار، ثابت گردند( یار احمدی، ۱۳۹۰). اقدامات احتیاطی زیر می ­تواند به فرد کمک کند تا خود را از اثرات سوء گرد و غبار حفظ کند و اثرات نامطلوب این پدیده را بر سلامت خود به حداقل برساند. از فعالیت درخارج از منزل اجتناب کند. اگر الزاما بایستی در هوای آزاد فعالیت کنید زمان آن را به حداقل ممکن کاهش دهید. از ورزش سنگین به ویژه اگر دارای مشکلات تنفسی و آسم هستید خودداری کنید. در خانه یا محیط های بسته بمانید و درها و پنجره ها را بسته نگاه دارید. درصورت امکان در اماکن دارای سیستم تهویه مطبوع بمانید. اگر دارای آسم هستید یا نشانه های­مانند کوتاهی تنفس، سرفه و خس خس کردن و درد قفسه سینه را مشاهده کردید برنامه درمانی خود را دنبال کنید و اگر نشانه ها برطرف نشد با پزشک خود مشورت کنید(مدیریت بهداشت محیط و حرفه ای. ۱۳۹۱).

 

۶-۲- بخش ششم

 

 

۱-۶-۲- آسیب شناسی گرد و غبار

 

حال سوال شاید در بحث چرایی این پدیده زیاد التیمام بخش درد این مردم نباشد، چرا که بحث اصلی در مورد راه­های پیکار و مقابله با این بلاست. که در گفتار زیر به آسیب شناسی این پدیده می پردازیم:

 

۱-۱-۶-۲- آسیب­های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی وارده بر پیکر مردم استان خوزستان

عکس مرتبط با اقتصاد
 

آسیب­های وارده از سوی این پدیده بر پیکره نحیف مردم چنان واضح و آشکارست که گاهی باید بر بینایی و قدرت دید مسئولین استان و مسئولین سازمان محیط­زیست کشور که متولی اصلی مبارزه با این پدیده هستند، شک و احساس نگرانی کرد. استان خوزستان دارای منابع عظیم زیرزمینی و رو زمینی غنی می­باشد که این پتانسیل­ها و این فرصت­ها برای هر سرمایه­گزاری کعبه آمال می تواند باشد، متاسفانه سرمایه و حال و روزش روز بروز پیر و فرتوت می­گردد. زیرا عدم حضور سرمایه­گزار بعلت ریسک بالا و خطرپذیری بالای آن، این استان را در رده­های بالای درصد بیکاری قرار داده است. علاوه بر این همواره این انسان سالم است که محور توسعه است. حال آنکه صف­های عریض و طویل بیماران تنفسی در ایام حادث شدن این پدیده در جلوی بخش­های درمانی خود مؤید این قضیه هست که سلامت مردم این مناطق بشدت تهدید می­گردد. و این موجب فرار بخش عظیمی از نیروی کار متخصص از این مناطق و در نتیجه خالی شدن منطقه از این نیروها گردیده است. تعطیلی­های مکرر و خسارتی که بر پیکره نظام آموزشی، اقتصادی و سیاسی استان وارد می­ کند، جبران ناپذیر است. تعطیلی واحدهای اقتصادی از جمله بانک و بورس­ها تا ادارات و مغازه­ها و کارخانه­ها که به عنوان شریان­های حیاتی هر جامعه مطرح می­گردند، لطمات وسیعی به اقتصاد و آموزش مردم وارد کرده ­اند. خستگی مردم و احساس افسردگی و خانه نشینی­های زجرآور و احساس یأس از این مسئله موجب افول تحرکات و جنب و جوش­های اجتماعی که به عنوان شاخص پویای و سرزندگی یک اجتماع مطرح است، گردیده است. که این به نوبه­ی خود موجب احساس عصبانیت در لایه ­های پایین اجتماع که علاوه بر متحمل شدن هزینه­ های سلامت، باید هزینه بیکاری و سایر هزینه­ های سرسام آور از جمله بهای برق و فیلترهای تصویه هوا را پرداخت نمایند، گردیده است که اصلا زیبنده مردمی که سال­های سال زیر توپ و تفنگ دشمن استقامت کرده ­اند، نیست. سلامت جسمانی و روانی مردم متأثر از این پدیده بشدت آسیب دیده است و این در حالی است در استانی مثل خوزستان شدت تأثیر این پدیده وقتی با آلودگی­های ناشی از پالایشگاه­های نفت و گاز همراه می­ شود مضاعف گردیده و این بی عدالتی به شکل تهدیدی جدی امروز کودکان بعنوان آیندگان جامعه فردا و سالمندان به عنوان سرمایه ­های یک جامعه را مورد هدف قرار داده است(بهاری، ۱۳۹۲).
نتیجه تصویری برای موضوع افسردگی
شکل ۱۰: خسارات وارده از طرف گرد و غبار

اقتباس(پاپزن،۱۳۹۲)

 

۲-۱-۶-۲-اثرات ریزگردها در کشاورزی

 

وقوع ریزگردها باعث کاهش رشد رویشی و خصوصیات فیزیولوژیکی[۶۰] دو گیاه برنج و ذرت شده است. همچنین میزان کلروفیل برگ­ها بر اثر این تنش افزایش یافته است، بنابراین در شرایط وقوع تنش ریزگردها گیاه از طریق افزایش میزان کلروفیل خود بخشی از کاهش رشد خود را جبران می­ کند. با این حال بیش از ۹۰ درصد گونه­ های گیاهی که شامل تعداد زیادی از محصولات زراعی مهم هستند، با کاهش اثرات مضر تنش ریزگردها و یا مقاوم ساختن گیاهان به این تنش می­توانند نقش مهمی در غلبه بر موانع تولید محصولات زراعی داشته باشد(کرملاچعب، ۱۳۹۰). همچنین مشاهدات مزرعه­ای نشان می­دهد که در اثر اختلال در تبادلات گازی و جذب نور، یک نوع توقف رشد در گیاهان زراعی شبیه کوتولگی به وجود می ­آید که باعث کاهش ماده خشک محصول و پایین آمدن قدرت دفاعی در برابر آفات و بیماری­ها می­ شود. ظرفیت نگهداری گیاهان به عنوان گیرنده بستگی به ویژگی­های اپیدرمی و کوتیکولی برگ­ها، سطح هندسی، آرایش برگی، نوع کانویی و غیره گیاه دارد(فراست و همکاران،۱۳۹۰). ریزگردها خلل و فرج موجود در پهن برگ­ها را می­گیرد و هنگامی که خلل و فرج گرفته می­ شود عمل فتوسنتر با لکنت مواجه می­ شود و در نتیجه گیاه ضعیف شده و مستعد انواع و اقسام بیماری­ها از جمله هجوم سوسک برگخوار می­ شود(رواحی نژاد و همکاران، ۱۳۹۲)، همچنین با نشستن روی اندام­های سبز درختان و کم کردن فتوسنتز و در نتیجه سوخت و ساز مواد غذایی منجر به کاهش رشد و ضعف درخت می­گردد، از طرف دیگر روی کاهش عمل گرده افشانی( تلقیح) در مرحله گلدهی و کم کردن عمل لقاح در گلو در نتیجه عدم تشکیل میوه اثر دارد و باعث کاهش تولید می­گردد. این پدیده روی بازاریابی محصولات اثر منفی گذاشته و سبب پایین آمدن کیفیت محصول می­گردد(بیات و همکاران،۱۳۹۰).

 

۳-۱-۶-۲-تأثیر گرد و غبار بر سلامت انسان

 

پژوهش­های متعدد نشان داده که آلودگی هوا با کاهش شدید باروری زنان و افزایش عقیمی مردان همراه است و ذرات گرد و خاک معلق در هوا، کارکرد دستگاه تناسلی و تولید مثل در زنان و مردان را مختل می­سازد(شاکریان و همکاران،۱۳۸۹). آلودگی هوا با مختل شدن سلامت جنین، تولد نوزادان کم وزن، عدم رشد مناسب جنین، و نارس بودن نوزادان همراه است و تمامی این عوارض در هوای پاک بسیار کمتر رخ می­دهند( زرگوشی، ۱۳۸۹). کاهش قدرت دید یکی از ویژگی­های اصلی سیستم­های گرد و غباری می­باشد که علاوه بر آثار ناخوشایند بهداشتی مثل مشکلات تنفسی و ریوی برای انسان و باعث آلوده کردن محیط زندگی انسان­ها می­گردد. مطالعات پزشکی نشان می­دهد که مشکلات بینایی و بیماری­های تنفسی مثل آسم و بیماری­های عفونی از مهمترین عوارض طوفان­های گرد و غبار به شمار می­روند( فراست و همکاران،۱۳۹۰). بیماری­هایی را که در اثر گرد و غبار ایجاد می­شوند بنام نوزوکونیوزها[۶۱] می­شناسند و چنانچه بیماری ناشی از گرد و غبار در ریه­ها رخ ­دهد به آن پنوموکونیوز[۶۲] می­گویند. ذرات گرد و غبار از طریق کاهش فعالیت آنزیم سوپر اکسید دسموتاز و میزان گلوتانیون در ریه­ها و کبد و نیز افزایش سطح TBARS(به عنوان شاخصی از میزان پراکسیداسیون چربی­ها) در ریه­ها، قلب و کبد باعث آسیب­های اکسیداتیو در این اندام­ها می­ شود. همچنین گرد و غبار باعث بیماری ناخنک چشم، خارش پوستی و عفونت های پوستی می­ شود(مطابق تصویر ۹، ۱۰، ۱۱) .
شکل ۱۱: ناخنک چشم شکل۱۲: خارش پوستی شکل ۱۳: عفونت­های پوستی
متداول­ترین نشانه هایی که طی یک پدیده گرد و غبار مشاهده می­ شود تحریک چشم­ها و راه­های هوایی فوقانی است. معمولا افراد زیر ممکن است آسیب­پذیری بیشتری داشته باشند: نوزادان، کودکان و نوجوانان، سالخوردگان، افراد مبتلا به بیماری­های تنفسی مانند آسم و برونشیت و آمفیزم، بیماران قلبی، قرار گرفتن این افراد در معرض گرد و غبار ممکن است، واکنش­های حساسیتی و حملات آسم را تشدید کند، مشکلات تنفسی حادی را ایجاد کند، در ایجاد بیماری­های قلبی و عروقی مؤثر باشد، طول عمر را کاهش دهد. قرار گرفتن طولانی در معرض ذرات منتقله توسط هوا می تواند مشکلات تنفسی و ریوی و احتمالا بیماری­های قلبی ایجاد کند(رواحی نژاد و خسروی پور،۱۳۹۱).

 

۴-۱-۶-۲-بیماری­های عمده ریوی ناشی از گرد و غبار

 

شکل ۱۴: برونشیت

شکل ۱۵: برونشیت آسمی

شکل ۱۶: آمفیزم 
شکل ۱۷: آسم

شکل ۱۸: برونشیت مزمن

۵-۱-۶-۲-محتویات گرد و غبار هوا
– جدول۵: عوامل بیماری­زای موجود در گرد و غبار

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

رفتن به نوارابزار

بیرون رفتن

عامل

0 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *