ابعاد توانمند سازی
شایستگی
انتخاب
نمودار ۲-۲٫ مدل توانمند سازی توماس و ولتهوس ( منبع: ابطحی و عابسی، ۱۳۸۶)
۲-۳-۱۴-۲٫مدل توانمند سازی باون و لاولر [۲۱۸]
باون و لاولر (۱۹۹۲) توانمند سازی را تنها نوعی راهبرد در سهیم کردن هرچه بیشتر کارکنان در قدرت می دانند. در این مدل، دسترسی به اطلاعات نقشی مهم در تصمیم گیری ایفا می کند. از دیدگاه این دو پژوهشگر، عوامل توانمند سازی شامل چهار جزء زیر است:
– اطلاعات درباره عملکرد سازمان
– پاداش مبتنی بر عملکرد سازمان
– قدرت در تصمیم گیری های مبتنی بر جهت سازمان
– قدرت در تصمیم گیری های مبتنی بر عملکرد سازمان
باون و لاولر معتقدند، وقتی توانمند سازی وجود دارد که شرکت ها، قدرت، اطلاعات، دانش و پاداش ها را
در سازمان توزیع کنند. در این مدل، ارتباط بین عناصر چهارگانه توانمند سازی به صورت عمل ضرب ریاضی
است؛ یعنی اگر یکی از این عناصر چهارگانه صفر باشد، توانمند سازی نیز صفر است و با فقدان توانمند سازی
روبرو هستیم ( باون و لاولر، ۱۹۹۲ ترجمه ابطحی و عابسی، ۱۳۸۶، ص ۱۹۶ )
توانمندسازی
قدرت در تصمیم گیریهای
مبتنی بر عملکرد سازمان
اطلاعات درباره
عملکردسازمان
ابعاد توانمند سازی
قدرت در تصمیم گیریهای مبتنی بر جهت سازمان
پاداش مبتنی بر
عملکردسازمان
نمودار ۲-۳٫ مدل توانمندسازی باون و لاولر(منبع: ابطحی و عابسی، ۱۳۸۶)
۲-۳-۱۴-۳٫ مدل توانمند سازی اسپریتزر
اسپریتزر (۱۹۹۵) اعتقاد دارد که برخلاف گرایش زیاد مدیریت به توانمند سازی، فقدان توانمند سازی روانشناختی در محیط کار، جلوی تحقیقات زیادتر را می گیرد. در این مدل فرض بر این گذاشته شده است که توانمند سازی، واسطه ای بین ساختار اجتماعی و نتایج رفتاری است. اسپریتزر اعت قاد دارد که توانمند سازی باعث تغییر بنیادی از ساختار سلسه مراتب سنتی به ساختار چالشی سازمان های امروزی می شود. از بعد روانشناختی، توانمند سازی فرایندی است که افراد می توانند بر زندگی خود کنترل داشته باشند.
اسپریتزر در مطالعات خود در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا به بررسی ابعاد و چگونگی سنجش توانمند سازی روانشناختی در محیط کاری پرداخت. وی در تحقیق خود مدلی را ارائه کرد که در آن به تبیین عوامل موثر بر توانمند سازی روانشناختی و پیامدهای آن پرداخت. او همچنین معتقد بود که کارکنان توانمند، افرادی با صلاحیت و با نفوذ بر روی کار و محیط کاری هستند و احتمالا مسئولیت های کاری و مشکلات خود را پیش بینی و به طور مستقل با آنها برخورد می کنند. در مدل توانمند سازی اسپریتزر، توانمند سازی نه به منزله یک فرایند، بلکه به مثابه عاملی که از یک سو تحت تاثیر عوامل محیطی، سازمانی و فردی قرار دارد و از طرف دیگر می تواند به صورت عاملی موثر براثربخشی، کارایی و خلاقیت سازمان عمل کند، نگریسته می شود. ( همان منبع،ص ۱۹۹)
 
ساختار اجتماعی
ابعاد توانمندسازی
پیامدهای رفتاری
معنی دار بودن
شایستگی
عزم شخصی
تاثیر پذیری
نظام پاداش
عملکرد سازمان
فرهنگ سازمانی
دسترسی به اطلاعات
خلاقیت