عبدالمحمد آیتی

دانلود پایان نامه

ابو عبدالله احمد بن ابراهیم ارّجانی معروف به مانک از عرفای مشهور ارّجان بوده است. او که علی الظاهر عمر دراز یافته است و مردمان مختلف را به چشم دیده است، شاگرد بندار بود. سمعانی در الانساب خود از او یاد میکند و میگوید که «یکی از مشایخ مشهور به زهد و ورع و دقایق حقایق است و از ابی بکر محمد بن الحسین البغدادی سماع دارد و از او ابوالفضل عبدالرحمن بن احمد بن الحسن رازی و غیره روایت کنند و او در حوالی سال ۴۰۰ ه.ق درگذشت».
نتیجه گیری
۱- دولت آل بویه از خاندانهای شیعی مذهب ایرانی در قرن چهارم بودند که در رشد و گسترش تشیع نقش چشمگیری داشته و اقدامات فراوانی در این زمینه انجام داده اند. از جمله عزاداری ماه محرم و برپایی مراسم عید غدیر، توجه به قبور ائمه معصومین علیه السلام و بازسازی آنها، احترام به علما و بزرگان شیعه مانند شیخ طوسی، شیخ مفید، شریف رضی، سید مرتضی و…
۲- استان خوزستان دارای سابقه تمدنی بسیار درخشانی است و مردم آن در عرصه علم و فرهنگ در جهان پیشتاز بوده اند. دانشگاه بزرگ جندیشاپور از پیش از اسلام در این سرزمین ساخته شده و پس از اسلام نیز همچنان به فعالیت خود در علوم مختلفی همچون پزشکی، نجوم، فلسفه و… ادامه داده و دانشمندان فراوانی پرورش داده است.
۳- این استان اولین نقطه از ایران است که اسلام وارد آن شده است، علوم اسلامی در آن گسترش یافته و از طریق آن به دیگر مناطق ایران منتشر شده است. مردم این استان از دیرباز با ائمه علیه السلام و بزرگان و پیشوایان مذهب تشیع به طور مستقیم و یا از طریق نامهنگاری در ارتباط بودهاند.
۴- در خوزستان خاندانهای بزرگی مانند نوبخت اهوازی، خاندان مهزیار اهوازی و تنوخی در گسترش حدیث شیعه فعالیت داشته و محدثانی از آنان همواره در نشر مکتب ائمه علیه السلام تلاش کرده و شاگردان بسیاری پرورش دادهاند. ابن سکیت، عبدان اهوازی، سمکه، ابوعلی صولی، ابن خلّاد رامهرمزی و بسیاری دیگر از علمای شیعه خوزستان به شمار میروند.
۵- امرای آل بویه به خوزستان توجه ویژهای داشتهاند و اقدامات فراوانی در آنجا انجام دادند. از جمله ساختن مساجد و کتابخانه های بزرگی در شهرهای خوزستان، بناهایی مربوط به تجارت و ارتباطات، کشیدن نهری میان شطّ العرب و کارون برای راحتی عبور و مرور، ترویج کشاورزی و آبادانی در این استان و مهمتر از همه توجه و احترام ویژه به دانشمندان و علمای شیعی که باعث تدوین متون فقهى و حدیثى و در نتیجه گسترش فرهنگ تشیع در این استان گردید.
فهرست منابع و مآخذ
الف. منابع فارسی
۱. آقا نوری، علی.خاستگاه تشیع و پیدایش فرقه های شیعه در عصر امامان. قم: پژوهشگاه علوم معارف، چاپ دوم، ۱۳۸۵.
۲. ابن اثیر جزری، عزالدین علی. کامل بزرگ تاریخ اسلام و ایران. ج۱، ۴، ۸ ، ۱۵، ۱۲،۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۲، مترجم ابوالقاسم حالت، عباس خلیلی، تهران: موسسه مطبوعات علمی،۱۳۷۱.
۳. ابن حوقل، ابوالقاسم محمد. سفرنامه ابن حوقل ایران در صوره الارض. مترجم جعفر شعار، تهران موسسه انتشارات امیرکبیر ، چاپ دوم،۱۳۶۶.
۴. ابن خرداذبه، عبیدالله بن عبدالله. مسالک و ممالک، مترجم سعید خاکرند، بیروت: نشر دار صادر افست لیدن، [بی تا].
۵. ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد. تاریخ ابن خلدون. ج۱،۲،۳، مترجم عبد المحمد آیتی، تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، چاپ اول، ۱۳۶۳.
۶. ابن طقطقی، محمد بن علی. تاریخ فخری در آداب ملکداری و دولتهای اسلامی. مترجم محمد وحید گلپایگانی، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، چاپ دوم، ۱۳۶۰.
۷. ابن عبری. تاریخ مختصر الدول. مترجم عبدالمحمد آیتی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول، ۱۳۷۷.
۸. ابن فقیه همدانی، ابوبکر احمد بن محمد بن اسحاق. البلدان. مترجم ح، مسعود، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، ۱۳۴۹.
۹. ابن مسکویه، احمد بن علی. تجارب الامم. ج۱، ۵، ۶، مترجم علینقی منزوی، تهران: توس، چاپ اول،۱۳۷۶.
۱۰. ابی دلف، مسعر بن مهلهل خزرجی. سفرنامه. تحقیقات و تعلیقات مینورسکی. مترجم ابوالفضل طباطبایی، تهران: نشر زوار، چاپ اول، ۱۳۵۴.
۱۱. اشپولر، برتولد. تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی. جلد۱، مترجم مریم امیر احمدی ؛ جواد فلاطوری، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ چهارم، ۱۳۷۳.
۱۲. اصفهانی، ابوالفرج علی بن الحسین. فرزندان آل ابیطالب. مترجم جواد فاضل، تهران: کتابفروشی علی اکبر علمی،۱۳۳۹.