پایان نامه درباره استرس شغلی/:عوامل استرس­ زا

عوامل استرس­زا را به طور کامل به هفت گروه به صورت زیر طبقه­بندی نموده­اند:

  • عوامل ژنتیک[1] : بر ساختار بیوشیمیایی بدن و بر ظاهر، طول عمر، هوش و حساسیت نسبت به استرس و بیماری­ها تأثیر می­گذارند.
  • عوامل شیمیایی و فیزیکی: از سه طریق انسان را تحت تأثیر قرار می­دهند:

الف) از محیط بیرون بر بدن انسان تأثیر می­گذارند. مانند سموم، تشعشع­ها، الکتریسیته و داروها.

ب) از داخل بدن سرچشمه می­گیرند مانند افزایش انسولین یا افزایش رسوب کلسترول در دیواره عروق.

ج) بطور همزمان از محیط درون و بیرون انسان منشاء گرفته و کاهش یا فقدان آنها موجب بروز ضایعات خواهد شد. نظیر کم آبی شدید، کمبود ویتأمین­ها و املاح و کمبود اکسیژن.

  • میکروب­ها و انگل­ها: جسم انسان را مورد هجوم قرار می­دهند.
  • عوامل استرس­زای درونی: این عوامل بر سیستم عصبی مرکزی[2] (CNS) اثر نموده و سپس تغییرات فیزیولوژیکی غیرطبیعی و در نهایت ممکن است بصورت یک صدمه یا بیماری روانی ظاهر گردد.
  • عوامل استرس­زای فرهنگی: این عوامل شامل نگرش­ها، عقاید، آداب و رسوم بوده و می­توانند بر شخصیت و زندگی افراد تأثیر بگذارند. تغییرات سریع در ارزش­های فرهنگی، یک منبع عظیم بروز استرس­ها می­باشد.
  • عوامل استرس­زای محیطی: زمانی که بشر قادر به حفظ تعادل و توازن با محیط زندگی خود و در ارتباط با دیگران نباشد استرس بروز خواهد کرد. عواملی چون جنگ، عدم وجود امکانات بهداشتی در جامعه، کمبود مواد غذایی و آلودگی محیط زیست از عوامل استرس­زای محیطی به شمار می­روند.
  • عوامل استرس­زای ناشی از زندگی در جوامع صنعتی: عواملی چون آلودگی هوا و آب، گازها، سموم، مواد زائد کارخانجات، مواد رادیواکتیو، داروها و … در این گروه قرار می­گیرند (ملاعباسی، 1391).

(ظهیری1374 به نقل از رزنمان 1987).عوامل استرس­زا را بصورت زیر تقسیم­بندی نموده است:

  • خط مشی سازمانی
  • خط مشی­ها و سیاست­های ناعادلانه و عدم وجود عدالت شغلی
  • قوانین خشک و انتقال­های نابجا
  • جابجایی­های مکرر و انتقال­های نابجا
  • شرح شغل­های غیرواقعی
  • ساختار سازمانی
  • تمرکز بیش از حد و عدم وجود اختیار کافی برای تصمیم­گیری
  • عدم امکان ارتقاء و پیشرفت
  • تخصص­گرایی افراطی و جزئی شدن وظایف شغلی
  • شرایط فیزیکی سازمان
  • سروصدای زیاد در محیط کار
  • گرما و سرمای بیش از حد محیط کار
  • وجود گازهای سمی در محیط کار
  • خطرات شغلی و امکان آسیب­دیدگی در کار
  • نور کم یا ناکافی برای کار
  • فرایندهای سازمانی
  • ارتباطات ناقص و عدم انتقال مؤثر اطلاعات
  • عدم وجود بازخورد
  • کنترل­های بی­مورد
  • ارزیابی ناعادلانه
  • ارائه اطلاعات نادرست.

محققان اظهار می­دارند که تزلزل سیستم اقتصادی و عدم اطمینان در زمینه فن­آوری نیز موجب استرس می­شود.

[1] Genetic Factors

[2] Central Neurons System

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی رابطه استرس شغلی با رضایت شغلی پرستاران شاغل در بیمارستان­های شهر کرمانشاه در سال 1393